ฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ที่ใส่สาย NG/PEG
ฝึกกลืน ถอดสายได้เมื่อไหร่?
คู่มือครบสำหรับครอบครัวที่กำลังหา โรงพยาบาลฟื้นฟู Stroke ที่รับผู้ป่วยใส่สายให้อาหาร ครอบคลุมประเมิน FEES/VFSS, ฝึกกลืน, และ Weaning สาย
เผยแพร่ 5 กรกฎาคม 2026 · อ่าน 8 นาที
คำตอบสั้น (Quick Answer)
ผู้ป่วย Stroke ที่ใส่สาย NG หรือ PEG tube ฟื้นฟูได้เต็มรูปแบบในศูนย์ฟื้นฟู Hospital-Based ที่มีทีม PM&R, นักฝึกกลืน, พยาบาล 24 ชั่วโมง และเครื่องมือประเมินการกลืน FEES/VFSS — ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง รับเคส NG/PEG ใน 9 สาขา และสาขา Jin Wellbeing รังสิต รองรับเคสซับซ้อนที่มี NG/PEG ร่วมกับเจาะคอหรือฟอกไต
4 ขั้นตอนฝึกกลืน & Weaning สายให้อาหาร
- 1ประเมิน DysphagiaFEES (Fiberoptic Endoscopic) หรือ VFSS (Videofluoroscopy) โดยแพทย์/นักฝึกกลืน — ระบุระดับความปลอดภัย IDDSI 0-7
- 2Oral Motor & Sensory Trainingฝึกกล้ามเนื้อลิ้น ริมฝีปาก แก้ม ด้วย Shaker exercise, Mendelsohn maneuver, Effortful swallow, Thermal-tactile stimulation
- 3Diet Progressionน้ำข้น (Nectar) → Pudding → Soft chopped → Regular diet ตามที่ผู้ป่วยผ่านเกณฑ์ความปลอดภัยแต่ละระดับ
- 4Weaning & ถอดสายเมื่อผู้ป่วยกินได้ >75% ของแคลอรี่และน้ำที่ต้องการทางปาก ไม่สำลัก น้ำหนักคงที่ 1-2 สัปดาห์ — แพทย์สั่งถอด NG หรือส่งถอด PEG
NG vs PEG — เลือกอย่างไร?
- NG tube: สายผ่านจมูก เหมาะกับการใช้ระยะสั้น (< 4-6 สัปดาห์) ใส่/ถอดง่าย แต่ทำให้ระคายเคืองและเสี่ยงเลื่อนหลุด
- PEG tube: สายเจาะผ่านหน้าท้องเข้ากระเพาะ เหมาะกับผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารทางสาย > 6 สัปดาห์ ดูแลง่าย ไม่รบกวนการฝึกกลืน และคุณภาพชีวิตดีกว่า
การตัดสินใจเปลี่ยนจาก NG → PEG ควรทำเมื่อ PM&R และแพทย์ทางเดินอาหารประเมินว่าผู้ป่วยจะยังต้องพึ่งสายให้อาหารเกิน 6 สัปดาห์ ที่ โรงพยาบาลฟื้นฟู Stroke แสนปิติ เรามีทีมประเมินและประสานส่งทำ PEG กับโรงพยาบาลพันธมิตรได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่ต้องหยุดโปรแกรมฟื้นฟู
ทำไมต้องฟื้นฟูใน Hospital-Based?
เพราะการฝึกกลืนต้องใช้เครื่อง FEES/VFSS, ทีมแพทย์ที่ปรับสูตรอาหารทางสาย, และพยาบาลที่ Monitor การสำลักได้ตลอด 24 ชั่วโมง การพยายามฝึกกลืนเองที่บ้านโดยไม่มีการประเมินอาจทำให้เกิด Aspiration pneumonia ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของผู้ป่วย Stroke
ปรึกษาแอดมิตเคส NG/PEG
ทีมแอดมิตของ ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke แสนปิติ พร้อมประเมินและตอบกลับภายใน 24 ชั่วโมง