ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
รู้ไหมว่า Treadmill Training ไม่ได้แค่ทำให้เดินได้ แต่ยังช่วยให้ผู้ป่วย Stroke เดินได้ 'เร็วขึ้น' บทความนี้จะเจาะลึกหลักฐานจากงานวิจัยล่าสุด พร้อมแนะนำ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญกับภาวะหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke
สิ่งที่ตามมาคือความท้าทายในการใช้ชีวิต โดยเฉพาะการเดิน ที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก
แต่จะมีวิธีไหน ที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้ดีขึ้น หรือ 'เร็วขึ้น' ได้จริง?
คำตอบอาจอยู่ที่การ 'เดินบนลู่' หรือ Treadmill Training ที่นักวิจัยทั่วโลกให้ความสนใจ
สำหรับผู้ป่วย Stroke ความสามารถในการเดินมีความหมายมากกว่าแค่การเคลื่อนที่
มันคืออิสรภาพในการทำกิจกรรมประจำวัน การพึ่งพาตัวเอง และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
Treadmill Training หรือการฝึกเดินบนลู่วิ่ง ถือเป็นหนึ่งในเทคนิคสำคัญของการฟื้นฟู
เพราะช่วยให้ฝึกเดินได้อย่างสม่ำเสมอ ในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้ และปลอดภัย
องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าผู้ป่วย Stroke ส่วนใหญ่มีความบกพร่องทางการเคลื่อนไหว และการฟื้นฟูการเดินเป็นเป้าหมายหลัก
ในปี 2017 มีการรวบรวมงานวิจัยขนาดใหญ่ (Cochrane Systematic Review) โดย Mehrholz และคณะ
พวกเขาได้วิเคราะห์ผลลัพธ์จาก 56 งานวิจัยแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (Randomized Controlled Trials - RCTs) ซึ่งมีผู้ป่วย Stroke เข้าร่วมกว่า 3,000 คน
งานวิจัยเหล่านี้ศึกษาผลของ Treadmill Training ต่อการฟื้นฟูการเดิน
ผลสรุปที่ได้ ชี้ชัดว่า Treadmill Training มีประสิทธิภาพอย่างมีนัยสำคัญ
โดยเฉพาะในการช่วยให้ผู้ป่วย Stroke สามารถ 'เดินเร็วขึ้น' ได้อย่างชัดเจน
ไม่เพียงแค่นั้น ยังพบว่าผู้ป่วยมีแนวโน้มที่จะกลับมาเดินได้ด้วยตัวเองมากขึ้นด้วย
งานวิจัยของ Mehrholz และคณะ (2017) ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของ 'ความเข้มข้น' ในการฝึก
การฝึกเดินบนลู่แบบ 'เข้มข้น' หรือ High-intensity treadmill training ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า
นี่สอดคล้องกับหลักการฟื้นฟูสมองที่ต้องอาศัยการทำซ้ำๆ และความท้าทายที่เพียงพอ เพื่อกระตุ้นการปรับตัวของสมอง (Neuroplasticity)
American Heart Association/American Stroke Association (AHA/ASA) แนะนำให้ผู้ป่วย Stroke เข้ารับการฟื้นฟูที่เน้นการทำซ้ำ (repetitive practice) และมีความเข้มข้นสูง
บางครั้งผู้ป่วย Stroke อาจมีกำลังขาไม่เพียงพอที่จะยืนหรือเดินได้อย่างมั่นคง
ตรงนี้เองที่ระบบพยุงน้ำหนักตัว (Body Weight Support - BWS) บนลู่วิ่งเข้ามามีบทบาท
งานวิจัยของ Ada และคณะ (2010) ที่ตีพิมพ์ใน BMJ (British Medical Journal) ได้ประเมินผลของ Treadmill Training ร่วมกับ BWS
พวกเขาพบว่าการฝึกเดินบนลู่ไม่ว่าจะมี BWS หรือไม่มี ก็ล้วนมีประโยชน์ต่อการฟื้นฟูการเดินในผู้ป่วย Stroke
BWS ช่วยให้ผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดสามารถเริ่มต้นฝึกได้เร็วขึ้น และลดความเสี่ยงจากการหกล้ม
การฟื้นฟูการเดินด้วย Treadmill Training ไม่ใช่แค่การเดินบนลู่วิ่งธรรมดา
แต่ต้องอาศัยนักกายภาพบำบัดที่มีความเชี่ยวชาญในการออกแบบโปรแกรม
ต้องปรับความเร็ว ความชัน ระยะเวลา และการใช้ BWS ให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเข้าใจถึงความสำคัญของการฟื้นฟูแบบเข้มข้นและมีหลักฐานรองรับ
เรามีประสบการณ์กว่า 10 ปี ในการดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัว และเป็นศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองที่มี 9 สาขาในกรุงเทพฯ
นักกายภาพบำบัดของเรา (เช่น กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล จาก ม.มหิดล ผู้ก่อตั้ง) จะออกแบบโปรแกรมกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน
ด้วยการดูแลแบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย เพื่อให้การฝึก Treadmill Training เกิดประสิทธิภาพสูงสุด
และนำข้อมูลจากงานวิจัยล่าสุดมาปรับใช้ เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเดินได้เร็วและมั่นคงขึ้น
การลงทุนกับการฟื้นฟูที่ดีที่สุด คือการลงทุนในคุณภาพชีวิตที่กลับคืนมา
ด้วยค่าบริการเริ่มต้นที่ 30,000 บาทต่อเดือน ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดและโปรแกรมที่เหมาะสม
งานวิจัยกว่า 56 ชิ้นยืนยันชัดเจนว่า Treadmill Training ไม่ใช่แค่การออกกำลังกาย
แต่เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วย Stroke 'เดินเร็วขึ้น' และกลับมาพึ่งพาตัวเองได้มากยิ่งขึ้น
การเดินที่เร็วขึ้นหมายถึงการมีส่วนร่วมในสังคมได้มากขึ้น การเข้าถึงสถานที่ต่างๆ ได้ง่ายขึ้น
และที่สำคัญที่สุด คือการมีคุณภาพชีวิตที่ใกล้เคียงเดิมมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
นี่คือเป้าหมายที่ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ มุ่งมั่นที่จะทำให้สำเร็จ