ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
เทคโนโลยี TMS ได้ผลจริงแค่ไหนในการฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke? ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติพาเจาะลึกงานวิจัย
ทุกๆ 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญกับภาวะ Stroke หรือหลอดเลือดสมอง และหลายคนต้องมีชีวิตอยู่กับความบกพร่องที่ตามมา
การฟื้นฟูสมรรถภาพจึงเป็นหัวใจสำคัญ แต่จะดีแค่ไหนถ้ามีเทคโนโลยีที่สามารถกระตุ้นสมองให้ฟื้นตัวได้เร็วยิ่งขึ้น
วันนี้เราจะมาคุยกันเรื่อง Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) ว่ามันคืออะไร และช่วยฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ได้จริงหรือไม่
TMS คือเทคนิคการกระตุ้นสมองโดยใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเข้าไปปรับการทำงานของเซลล์ประสาทในสมอง
เป้าหมายคือการกระตุ้นบริเวณสมองที่อ่อนแอ หรือลดการทำงานของสมองส่วนที่ทำงานมากเกินไปหลังเกิด Stroke
หลักการคือการสร้าง 'ความยืดหยุ่นของสมอง' หรือ Neuroplasticity ให้สมองสามารถปรับตัวและสร้างเส้นทางประสาทใหม่ๆ ขึ้นมาเพื่อทดแทนส่วนที่เสียหาย
World Health Organization (WHO) ระบุว่า Stroke เป็นสาเหตุสำคัญอันดับสองของการเสียชีวิตทั่วโลก และเป็นสาเหตุอันดับแรกของความพิการถาวร
งานวิจัยหลายชิ้นได้ศึกษาผลของ TMS ต่อการฟื้นฟูการเคลื่อนไหว โดยเฉพาะในส่วนของมือและแขน
หนึ่งในงานวิจัยที่น่าสนใจคือของ Dionísio และคณะในปี 2018 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Neurology
งานวิจัยนี้ได้ทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลจากหลากหลายการศึกษาเกี่ยวกับผลของ TMS ต่อการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของแขนส่วนบน
ผลสรุปชี้ให้เห็นว่า TMS สามารถช่วยปรับปรุงการทำงานของแขนส่วนบนได้จริง โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับการทำกายภาพบำบัด
โดยเฉพาะเทคนิค rTMS หรือ Repetitive TMS ที่กระตุ้นซ้ำๆ อย่างต่อเนื่อง พบว่ามีผลลัพธ์ที่ดีในการส่งเสริมการฟื้นตัว
ปัญหาเรื่องการพูด (Aphasia) เป็นอีกหนึ่งความท้าทายใหญ่หลังเกิด Stroke และส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างมาก
Lüdemann-Podubecká และคณะ ได้ตีพิมพ์งานวิจัยในวารสาร Stroke เมื่อปี 2015 ซึ่งศึกษาผลของ rTMS ในผู้ป่วยที่มีภาวะ Aphasia
งานวิจัยนี้ทดลองใช้ rTMS ไปกระตุ้นสมองบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการพูดร่วมกับการฝึกการพูด
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการกระตุ้นด้วย rTMS ร่วมกับการฝึกการพูด มีพัฒนาการด้านการพูดที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับการฝึกพูดเพียงอย่างเดียว
สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของ TMS ในการเป็นเครื่องมือเสริมสำหรับนักอรรถบำบัดในการฟื้นฟูการสื่อสาร
ในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองหลายแห่ง รวมถึงศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเชื่อมั่นในแนวทางการฟื้นฟูแบบองค์รวม
การที่ผู้ป่วยจะฟื้นตัวได้ดีที่สุด ต้องมาจากการผสมผสานระหว่างเทคโนโลยีล้ำสมัยเข้ากับการทำกายภาพบำบัดที่เข้มข้น
การที่สมองถูกกระตุ้นด้วย TMS ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่พร้อมสำหรับการเรียนรู้และฟื้นฟู ซึ่งจะส่งเสริมประสิทธิภาพของการทำกายภาพบำบัดที่ตามมา
กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ จาก ม.มหิดล เน้นย้ำเสมอว่า 'เทคโนโลยีเป็นเพียงเครื่องมือ แต่หลักการฟื้นฟูที่ถูกต้องและต่อเนื่องคือหัวใจสำคัญ'
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราดูแลผู้ป่วยมาแล้วกว่า 5,000 ครอบครัว ด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี
โปรแกรมของเรามักจะมีการทำกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน โดยมีนักกายภาพบำบัด (PT) ดูแลแบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย เพื่อให้เกิดการฟื้นฟูอย่างเต็มที่
American Heart Association (AHA) และ American Stroke Association (ASA) เน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำกายภาพบำบัดที่เริ่มต้นเร็วและต่อเนื่องเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในการฟื้นฟูหลัง Stroke
แม้ TMS จะแสดงศักยภาพในการช่วยเหลือผู้ป่วย Stroke ได้จริง แต่การวิจัยก็ยังคงดำเนินต่อไปเพื่อหาโปรโตคอลการรักษาที่ดีที่สุด
การระบุชนิดของ TMS, ความถี่, ระยะเวลา และตำแหน่งการกระตุ้นที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย ยังคงเป็นประเด็นที่ต้องศึกษาเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่มีอยู่ชี้ให้เห็นว่า TMS เป็นอีกหนึ่งความหวังในวงการฟื้นฟูสมองที่สามารถช่วยลดความบกพร่อง และเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ป่วย Stroke ได้อย่างน่าจับตา
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองอย่างแสนปิติ ที่มี 9 สาขาในกรุงเทพฯ และโปรแกรมราคาเริ่มต้น 30,000 บาทต่อเดือน ก็พร้อมที่จะนำความรู้และเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาปรับใช้เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการฟื้นฟูที่ดีที่สุด
การผสานความรู้จากงานวิจัยเข้ากับการดูแลแบบมืออาชีพ คือกุญแจสำคัญสู่การก้าวผ่านข้อจำกัดหลัง Stroke