ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
หลายคนสงสัยว่า ผู้สูงอายุ Stroke ยังฟื้นฟูได้ไหม? อายุ 70-80 ไม่ใช่ข้อจำกัดในการฟื้นฟูผู้สูงอายุ บทความนี้มีคำตอบจากงานวิจัยและบทบาทของศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุกๆ 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็นโรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke
และในบรรดาผู้ป่วยเหล่านี้ ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุด
คำถามที่ตามมาคือ เมื่ออายุ 70-80 ปีแล้ว การฟื้นฟูหลัง Stroke ยังคุ้มค่าหรือไม่? จะดีขึ้นได้จริงหรือเปล่า?
ความเชื่อที่ว่า 'แก่แล้วคงฟื้นยาก' เป็นสิ่งที่ฝังลึกในสังคมมานาน
แต่จากข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และงานวิจัย กลับบอกเล่าเรื่องราวที่แตกต่างออกไป
งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า ผู้สูงอายุสามารถฟื้นตัวจาก Stroke ได้ดีไม่แพ้คนหนุ่มสาว หากได้รับการฟื้นฟูที่เหมาะสม
มีงานวิจัยสำคัญที่สนับสนุนแนวคิดนี้ คือการศึกษาของ Foley และคณะในปี 2012 ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke
การศึกษานี้พบว่า อายุของผู้ป่วยไม่ได้ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อความสามารถในการฟื้นตัวของการทำงานในชีวิตประจำวัน (ADL) หลัง Stroke
Foley et al. (2012) สรุปว่า: “Even for older patients, the gains made in rehabilitation are significant, and age alone should not be a barrier to intensive rehabilitation efforts.”
นั่นหมายความว่า แม้แต่ผู้ป่วยสูงอายุ ก็สามารถทำคะแนนในการทำกิจกรรมประจำวันได้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
อีกงานวิจัยที่น่าสนใจคือของ Bagg และคณะในปี 2002 ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke เช่นกัน
งานวิจัยนี้ศึกษาผลลัพธ์ของการฟื้นฟูในผู้ป่วย Stroke ที่มีอายุ 75 ปีขึ้นไป
ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังคงสามารถพัฒนาการทำงานทางกายภาพได้ดี และสามารถกลับไปใช้ชีวิตในชุมชนได้หลังการฟื้นฟู
โดยรวมแล้ว อายุที่มากขึ้นไม่ได้หมายความว่าสมองจะหมดความสามารถในการปรับตัวและเรียนรู้ใหม่ (neuroplasticity) ไปเสียทั้งหมด
ปัจจัยสำคัญคือ 'ความเข้มข้น' และ 'ความต่อเนื่อง' ของการฟื้นฟู
สมองของผู้สูงอายุยังคงสามารถสร้างและเชื่อมโยงเครือข่ายเส้นประสาทใหม่ได้ หากมีการกระตุ้นที่เหมาะสม
การออกกำลังกายที่เน้นการทำงานเฉพาะส่วน การทำซ้ำ และการตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน จะช่วยให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ 'แรงจูงใจ' และ 'การสนับสนุน' จากครอบครัวก็เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนให้ผู้สูงอายุมีกำลังใจในการฟื้นฟู
การฟื้นฟูผู้สูงอายุหลัง Stroke ต้องการทีมผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้และประสบการณ์
ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง จะมีนักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด และนักแก้ไขการพูด ที่ทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิด
ยกตัวอย่างที่ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ที่มีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัวมานานกว่า 10 ปี
เราเชื่อมั่นในการฟื้นฟูแบบเข้มข้น โดยผู้ป่วยจะได้รับการทำกายภาพบำบัด 2-3 เซสชันต่อวัน
พร้อมการดูแลแบบ PT 1:1 กับนักกายภาพบำบัด และมีผู้ช่วยคอยดูแลตลอดเวลา
แนวทางนี้ช่วยให้ผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ สามารถทำกิจกรรมบำบัดได้ต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพสูงสุด
ที่แสนปิติ ซึ่งมี 9 สาขาในกรุงเทพ ให้บริการดูแลผู้ป่วยมาแล้วกว่า 5,000 ครอบครัว ราคาเริ่มต้นเพียง 30,000 บาทต่อเดือน
เป็นราคาที่สะท้อนถึงการฟื้นฟูแบบเข้มข้นและครบวงจร ซึ่งออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้มากที่สุด
กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (ใบอนุญาต กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์ฯ จาก มหาวิทยาลัยมหิดล เน้นย้ำเสมอว่า การฟื้นฟูที่ทันท่วงทีและถูกต้อง มีผลอย่างยิ่งต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย
แม้ว่าอายุจะไม่ใช่ข้อจำกัด แต่ปัจจัยอื่น ๆ เช่น ความรุนแรงของ Stroke โรคประจำตัว และภาวะแทรกซ้อน ก็มีผลต่อการฟื้นตัว
อย่างไรก็ตาม การประเมินอย่างละเอียดโดยแพทย์และนักกายภาพบำบัด จะช่วยให้วางแผนการฟื้นฟูที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลได้
การเริ่มต้นฟื้นฟูให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หลังภาวะเฉียบพลันผ่านพ้นไป เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง
จากข้อมูลงานวิจัยและประสบการณ์ตรง คำตอบคือ 'ความหวัง' และ 'การลงมือทำ' ไม่ใช่แค่คำพูด
การเลือก ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ที่มีมาตรฐาน มีทีมงานที่เข้าใจผู้สูงอายุ และมีโปรแกรมฟื้นฟูที่เข้มข้น คือก้าวแรกที่สำคัญ
การลงทุนในสุขภาพวันนี้ คือการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีในวันหน้า ไม่ว่าอายุเท่าไหร่ก็ตาม
เพราะสำหรับ Stroke แล้ว อายุเป็นเพียงตัวเลข แต่ความตั้งใจและโอกาสในการฟื้นฟูคือของจริง