Stroke ในผู้หญิง: อาการที่ซับซ้อนกว่าที่คิด?

รู้ไหมว่าอาการของ Stroke ในผู้หญิงอาจต่างจากผู้ชาย? นี่คือเหตุผลที่ทำให้การฟื้นฟูที่ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง เริ่มต้นช้ากว่า.

ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke ซึ่งเป็นตัวเลขที่น่าตกใจ

แต่สถิติที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ อาการของโรคหลอดเลือดสมองในผู้หญิงและผู้ชายนั้น อาจไม่เหมือนกันทั้งหมด

ความแตกต่างนี้เอง ที่ส่งผลให้ผู้หญิงมักได้รับการวินิจฉัยและรักษาช้ากว่า

ทำไมผู้หญิงถึงเป็น Stroke มากกว่า?

ข้อมูลจาก American Heart Association (AHA) ระบุว่า ผู้หญิงโดยรวมมีโอกาสเป็น Stroke มากกว่าผู้ชาย

สาเหตุหลักมาจากอายุขัยที่ยืนยาวกว่า และปัจจัยเสี่ยงเฉพาะเพศ เช่น การตั้งครรภ์ การใช้ยาคุมกำเนิด และวัยหมดประจำเดือน

“ผู้หญิงมีช่วงชีวิตที่ได้สัมผัสกับปัจจัยเสี่ยงต่อ Stroke นานกว่าผู้ชาย” - AHA

อาการ Stroke ในผู้หญิง 'ซับซ้อน' กว่า?

อาการทั่วไปของ Stroke ที่เราคุ้นเคยกันดีคือ 'FAST' (Face drooping, Arm weakness, Speech difficulty, Time to call 911)

แต่สำหรับผู้หญิง อาการเหล่านี้อาจไม่ได้ชัดเจนเสมอไป

งานวิจัยของ Bushnell et al. (2014) ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke ของ AHA ได้ชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของอาการ

ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะมีอาการที่ไม่จำเพาะเจาะจง (non-traditional symptoms) มากกว่าผู้ชาย

Bushnell และคณะ (2014) พบว่า อาการที่ไม่ใช่ FAST เช่น อ่อนเพลีย คลื่นไส้ หรือหมดสติ เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้หญิงที่เป็น Stroke

อาการที่ไม่ใช่ FAST: ตัวการที่ทำให้มาโรงพยาบาลช้า

อาการเหล่านี้ได้แก่ สลบ หรือ หมดสติ, อาการอ่อนเพลียผิดปกติ, คลื่นไส้ อาเจียน, สะอึก, หรือแม้แต่ปวดศีรษะแบบไม่เคยเป็นมาก่อน

Reeves และคณะ (2008) ได้ทำการวิจัยและพบว่า อาการที่ไม่ชัดเจนเหล่านี้ ทำให้ผู้หญิงมาโรงพยาบาลช้ากว่าผู้ชายเกือบ 20% โดยเฉลี่ย

การมาโรงพยาบาลช้านี้ ทำให้พลาดโอกาสสำคัญในการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือด (thrombolytic drugs) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงสุดภายใน 4.5 ชั่วโมงแรก

“ผู้หญิงมักพบอาการที่ไม่ใช่ FAST symptom ทำให้เกิดความล่าช้าในการขอความช่วยเหลือทางการแพทย์” - Reeves et al., 2008

ผลกระทบต่อการฟื้นฟู

เมื่อการรักษาเริ่มต้นช้าลง ความเสียหายต่อสมองก็อาจมากขึ้น

นั่นหมายถึงว่า เมื่อผู้ป่วยกลุ่มนี้มาถึง ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง การฟื้นตัวก็อาจยากขึ้น และใช้เวลานานขึ้น

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเข้าใจถึงความซับซ้อนเหล่านี้

เรามีประสบการณ์กว่า 10 ปี ในการดูแลผู้ป่วยกว่า 1,000 ครอบครัว โดยมี 9 สาขาในกรุงเทพฯ

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งจาก ม.มหิดล ได้นำทีมผู้เชี่ยวชาญออกแบบโปรแกรมกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชัน/วัน แบบ 1:1 กับนักกายภาพบำบัด พร้อมผู้ช่วย

แนวทางของเราเน้นการฟื้นฟูอย่างครอบคลุม แม้ในเคสที่มาสายกว่าปกติ ราคาเริ่มต้นเพียง 30,000 บาท/เดือน

สิ่งที่เราทุกคนต้องเรียนรู้

สิ่งสำคัญคือการตระหนักว่า Stroke สามารถเกิดขึ้นกับใครก็ได้ และอาการไม่ได้มีแค่รูปแบบเดียว

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้หญิง เราต้องให้ความสำคัญกับอาการแม้เพียงเล็กน้อยที่ดูเหมือนไม่ใช่ Stroke ทั่วไป

การศึกษาจาก Bushnell et al. (2014) และ Reeves et al. (2008) ย้ำเตือนว่า การรับรู้และเข้าใจอาการ Stroke ที่แตกต่างกันระหว่างเพศ เป็นสิ่งสำคัญในการช่วยชีวิตและลดความพิการ

การฟื้นฟูที่ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง จะมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว

ดังนั้น หากมีข้อสงสัยใดๆ อย่านิ่งนอนใจ การรีบไปพบแพทย์คือทางออกที่ดีที่สุด

เพราะทุกวินาทีมีค่าในเกมการกู้ชีวิตจาก Stroke