Stroke ในผู้หญิง: ทำไมอาการถึงไม่เหมือนผู้ชาย?

รู้หรือไม่ว่าอาการ Stroke ในผู้หญิงมีความแตกต่างจากผู้ชาย? นี่คือสิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับ Stroke และ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง

ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญหน้ากับ Stroke หรือโรคหลอดเลือดสมอง

แต่รู้หรือไม่ว่า แม้จะเป็นโรคเดียวกัน อาการแสดงกลับไม่เหมือนกันเป๊ะๆ ระหว่างผู้ชายและผู้หญิง?

ความแตกต่างนี้เอง ที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ และอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ได้

ผู้หญิง… ความเสี่ยงที่ถูกมองข้าม?

งานวิจัยจาก American Heart Association/American Stroke Association (AHA/ASA) พบว่า ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะมี Stroke และเสียชีวิตจาก Stroke มากกว่าผู้ชาย (Bushnell et al., 2014, Stroke Journal)

นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของโชคร้าย แต่เป็นเรื่องของสรีรวิทยาและวิถีชีวิตที่แตกต่างกัน

และหนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ 'ความเข้าใจผิด' ในอาการ

อาการ Stroke แบบทั่วไป ที่ใครๆ ก็รู้

โดยทั่วไปแล้ว เรามักรู้จักอาการ Stroke ในแบบที่เรียกว่า 'FAST'

F (Face drooping): ใบหน้าอ่อนแรงหรือเบี้ยว, A (Arm weakness): แขนอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น, S (Speech difficulty): พูดไม่ชัดหรือสับสน, T (Time to call 911/1669): ถึงเวลาต้องรีบโทรแจ้งแพทย์

อาการเหล่านี้พบได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง

แต่สำหรับผู้หญิง อาการ Stroke อาจซับซ้อนกว่านั้น และมักจะ 'ไม่ตรงปก' ตามตำราเรียน

สัญญาณอันตรายที่ผู้หญิงควรรู้ (และคนรอบข้างต้องสังเกต)

งานวิจัยของ Reeves และคณะ (2008) ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Neurology ได้ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจน

ผู้หญิงมักแสดงอาการ Stroke ที่ 'ไม่เหมือนใคร' และไม่ค่อยตรงกับอาการ FAST ทั่วไป

อาการเหล่านี้ทำให้ผู้หญิงมักจะประเมินอาการของตัวเองว่าเป็นอย่างอื่น เช่น วิตกกังวล หรือไมเกรน

ซึ่งผลคือ ทำให้ไปถึงโรงพยาบาลช้าลงอย่างเลี่ยงไม่ได้

อาการ Stroke ในผู้หญิง ที่อาจมองข้ามไม่ได้

อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ และอาจเป็นสัญญาณเตือนของ Stroke ที่กำลังเกิดขึ้นได้:

1. อาการอ่อนแรงหรือปวดโดยไม่ทราบสาเหตุ: อาจเกิดขึ้นที่ใบหน้า แขน หรือขา โดยเฉพาะข้างใดข้างหนึ่ง

2. เปลี่ยนแปลงระดับความรู้สึกตัว: ซึมลง เฉื่อยชา ไม่ตอบสนอง หรือแม้กระทั่งหมดสติ

3. พูดลำบากหรือสับสนอย่างรุนแรง: ไม่สามารถใช้คำพูดที่ถูกต้อง หรือไม่เข้าใจคำพูดของผู้อื่น

4. อาเจียนหรือคลื่นไส้เฉียบพลัน: โดยไม่มีสาเหตุจากอาหารเป็นพิษหรือโรคกระเพาะ

5. ปวดหัวเฉียบพลันและรุนแรงมาก: ปวดแบบที่ไม่เคยปวดมาก่อน

6. มีการเปลี่ยนแปลงวิสัยทัศน์: การมองเห็นบกพร่อง, มองไม่เห็นครึ่งซีก หรือเห็นภาพซ้อน

อาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามเพราะคล้ายกับอาการของโรคอื่น ทำให้วินิจฉัยและรักษาล่าช้า

และ 'เวลา' คือสิ่งมีค่าที่สุดในการรักษา Stroke

ความเข้าใจที่ลึกซึ้ง นำไปสู่การรักษาที่ดีกว่า

การที่ผู้หญิงมีอาการเฉพาะที่ไม่เหมือนใครนี้เอง ทำให้ความตระหนักรู้เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

เมื่อมีอาการผิดปกติเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นหญิงหรือชาย การไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุดคือหนทางที่ดีที่สุด

การฟื้นฟูหลังจาก Stroke ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

เพราะยิ่งเริ่มต้นฟื้นฟูเร็วเท่าไหร่ โอกาสฟื้นตัวก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ (Sanpiti) เราเล็งเห็นความสำคัญของความแตกต่างเฉพาะบุคคล

ด้วยประสบการณ์ดูแลผู้ป่วย Stroke กว่า 1,000 ครอบครัว และอัตราฟื้นฟูสำเร็จสูงถึง 87%

เรามีทีมนักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญ นำโดย กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล จาก ม.มหิดล

ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลอย่างเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน โดยมีนักกายภาพบำบัด 1:1 และผู้ช่วยดูแล

เพื่อให้การฟื้นฟูมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยมีค่าใช้จ่ายเริ่มต้นเพียง 30,000 บาทต่อเดือน ที่ 9 สาขาในกรุงเทพฯ

การเข้าใจถึงความแตกต่างของอาการ Stroke ระหว่างเพศ ไม่ได้เป็นเพียงความรู้ทางการแพทย์

แต่คือการสร้าง 'เกราะป้องกัน' ให้กับตัวเราและคนที่เรารัก และเป็นก้าวแรกสู่การฟื้นฟูคุณภาพชีวิตให้กลับมาดีดังเดิม