Stroke คนอายุน้อย: ทำไม Generation Y, Z ถึงเสี่ยงมากขึ้น?

โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ผู้สูงอายุอีกต่อไป แล้วอะไรที่ทำให้คนอายุน้อยเสี่ยงมากขึ้น? มาทำความเข้าใจปัจจัยเสี่ยงและแนวทางการดูแลที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง.

ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke

ตัวเลขนี้อาจทำให้เรานึกถึงภาพผู้สูงอายุ แต่รู้หรือไม่ว่า 'Stroke ในคนอายุน้อย' กำลังเพิ่มขึ้นอย่างน่าตกใจ

นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป สำหรับคนในวัย 30-40 ปี

สถิติที่ไม่ตลก: Young Stroke กำลังบูม?

จากการศึกษาของ Putaala และคณะในปี 2016 ที่ตีพิมพ์ใน JAMA Neurology พบว่า อุบัติการณ์ของ Stroke ในผู้ป่วยอายุต่ำกว่า 50 ปี เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

โดยเฉพาะในกลุ่มอายุ 18-45 ปี พบว่าอัตราการเกิด Stroke เพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่าในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมาในหลายประเทศ

ตัวเลขขององค์การอนามัยโลก (WHO) ก็ชี้ไปในทิศทางเดียวกัน ระบุว่า Young Stroke คิดเป็นสัดส่วน 10-15% ของ Stroke ทั้งหมด

จากข้อมูลทางการแพทย์ อัตราการเกิด Stroke ในคนอายุน้อยเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 1.3% ต่อปีในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา

ทำไมคนรุ่นใหม่ถึงเปราะบางต่อ Stroke?

คำถามนี้สำคัญ เพราะเรากำลังพูดถึงคนหนุ่มสาวที่ควรจะแข็งแรง

สาเหตุหลักๆ นั้นซับซ้อน แต่ก็พอจะอธิบายได้

1. โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง: มาไวขึ้น

วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป ทำให้โรคเรื้อรังเหล่านี้เข้ามาเร็วกว่าที่คิด

จากการศึกษาของ Boot และคณะในปี 2020 ใน Lancet Neurology ชี้ให้เห็นว่าปัจจัยเสี่ยงคลาสสิกอย่างเบาหวานและความดันโลหิตสูง พบได้บ่อยขึ้นในผู้ที่อายุน้อยลง

2. โรคอ้วนและภาวะไขมันในเลือดสูง: อาหารการกินและกิจกรรม

อาหารฟาสต์ฟู้ด ขนมหวาน และการนั่งอยู่กับที่นานๆ ก่อให้เกิดโรคอ้วน

แน่นอนว่าภาวะเหล่านี้เป็นประตูไปสู่ไขมันในเลือดสูง ซึ่งเป็นตัวการสำคัญในการเกิดลิ่มเลือดอุดตัน

3. การสูบบุหรี่และสารเสพติด: โดยเฉพาะบุหรี่ไฟฟ้า

แม้บุหรี่มวนจะลดลง แต่บุหรี่ไฟฟ้ากลับเป็นที่นิยมในคนรุ่นใหม่

สารนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้าก็ยังคงเป็นอันตรายต่อหลอดเลือดอย่างมาก เพิ่มความเสี่ยง Stroke ทั้งชนิดเลือดออกและขาดเลือด

4. หัวใจเต้นผิดจังหวะ (ภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว): สาเหตุที่มองข้าม

ภาวะ Atrial Fibrillation (AF) ไม่ใช่โรคของคนแก่เสมอไป

ไลฟ์สไตล์ที่เครียด การดื่มคาเฟอีนมากไป หรือโรคอ้วน อาจกระตุ้นให้เกิด AF ได้ในคนอายุน้อย

5. Genetic และโรคทางพันธุกรรมบางชนิด: มักถูกวินิจฉัยช้า

บางกรณี Stroke เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรม เช่น โรคหลอดเลือดสมองที่เกิดจากการอักเสบ หรือความบกพร่องของหลอดเลือดแต่กำเนิด

อย่างไรก็ตาม กรณีเหล่านี้ค่อนข้างพบได้น้อยกว่าปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ

เมื่อเป็น Stroke ในวัยหนุ่มสาว: ความท้าทายที่แตกต่าง

การเป็น Stroke ในคนอายุน้อยส่งผลกระทบรุนแรงกว่าในหลายมิติ

ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบต่ออาชีพ การเงิน ครอบครัว หรือแม้แต่สุขภาพจิต

เพราะพวกเขากำลังอยู่ในช่วงกำลังสร้างชีวิต

การฟื้นฟูหลัง Stroke จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติที่สุด

การฟื้นฟูคือการลงทุน: เพื่ออนาคตที่ยังเหลืออีกยาวไกล

สำหรับผู้ป่วย Young Stroke การฟื้นฟูจะต้องเข้มข้นและต่อเนื่อง

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัวตลอด 10 ปี เราเน้นการทำกายภาพบำบัดแบบตัวต่อตัว (PT 1:1) พร้อมผู้ช่วย

โดยมีการจัดโปรแกรมที่เข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นมากในการกระตุ้นการฟื้นตัวของสมอง (Neuroplasticity) ซึ่งยังตอบสนองได้ดีในคนอายุน้อย

การฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองเช่นนี้ เริ่มต้นที่ 30,000 บาทต่อเดือน เพื่อให้การดูแลที่ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) จาก ม.มหิดล ผู้ก่อตั้งศูนย์แสนปิติ ที่มี 9 สาขามากที่สุดในกรุงเทพฯ ยืนยันว่าการเข้าถึงการฟื้นฟูที่มีคุณภาพเป็นกุญแจสำคัญ

เพราะ Young Stroke ไม่ใช่แค่การรักษาโรค แต่คือการลงทุนเพื่อให้เขากลับมามีชีวิตและโอกาสอีกครั้ง

ป้องกันวันนี้ ดีกว่าฟื้นฟูวันหน้า

ไม่ว่าคุณจะอายุเท่าไหร่ การใส่ใจสุขภาพเป็นสิ่งสำคัญ

ลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ตรวจสุขภาพประจำปี และหากมีอาการผิดปกติ ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

เพราะรู้เร็ว รักษาเร็ว ฟื้นฟูเร็ว คือโอกาสรอดและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติมากขึ้น