PMS: เทคโนโลยีฟื้นฟูเส้นประสาทหลัง Stroke ที่คุณอาจไม่เคยรู้

ทำความรู้จัก PMS กระตุ้นเส้นประสาทส่วนปลาย นวัตกรรมการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองนำมาใช้ช่วยผู้ป่วย Stroke

ทุกๆ 4 วินาที มีคนทั่วโลกเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง และอีกหลายล้านคนต้องเผชิญกับความบกพร่องทางร่างกายและคุณภาพชีวิตที่เปลี่ยนไป

ตัวเลขจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า Stroke เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับสองของโลก

แต่ในโลกของการฟื้นฟู มีความหวังใหม่ๆ เกิดขึ้นเสมอ หนึ่งในนั้นคือเทคโนโลยีที่เรียกว่า Peripheral Magnetic Stimulation หรือ PMS

PMS คืออะไร? ไม่ใช่ TMS ใช่ไหม?

หลายคนอาจคุ้นเคยกับ TMS (Transcranial Magnetic Stimulation) หรือการกระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า

แต่ PMS นั้นแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง เพราะเป็นการกระตุ้น 'เส้นประสาทส่วนปลาย' ไม่ใช่สมองโดยตรง

ลองนึกภาพว่า ร่างกายของเรามีเครือข่ายสายไฟฟ้ามากมายเชื่อมโยงสมองไปยังอวัยวะต่างๆ

PMS คือการส่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าอ่อนๆ เข้าไปกระตุ้น 'สายไฟฟ้า' เหล่านั้น เพื่อให้พวกมันทำงานได้ดีขึ้น

PMS ทำงานอย่างไร? ปลุกการทำงานของกล้ามเนื้อ

เมื่อเส้นประสาทส่วนปลายถูกกระตุ้น มันจะส่งสัญญาณไฟฟ้าไปยังกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้อหดตัว

กลไกนี้ช่วย 'ปลุก' กล้ามเนื้อที่อ่อนแรงหรือทำงานผิดปกติหลัง Stroke ให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง

งานวิจัยของ Struppler และคณะในปี 2007 ตีพิมพ์ใน Clinical Neurophysiology ได้อธิบายถึงหลักการทำงานของการกระตุ้นด้วยแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีต่อระบบประสาทส่วนปลาย

โดยแสดงให้เห็นว่าสามารถกระตุ้นเส้นประสาทที่อยู่ลึกได้โดยไม่รู้สึกเจ็บปวดที่ผิวหนัง

เทคโนโลยีนี้มีความแม่นยำสูง สามารถโฟกัสไปที่เส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อเป้าหมายได้อย่างเฉพาะเจาะจง

PMS ช่วยผู้ป่วย Stroke อย่างไร?

หลัง Stroke ผู้ป่วยมักประสบปัญหา 'แขนขาอ่อนแรง' หรือ 'กล้ามเนื้อหดเกร็ง' (spasticity)

PMS สามารถเข้ามามีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูอาการเหล่านี้

การฟื้นฟูหลัง Stroke คือการรื้อฟื้นการเชื่อมต่อของสมองและร่างกายที่ขาดหายไป

โดยการกระตุ้นซ้ำๆ ผู้ป่วยจะได้ 'ฝึก' การใช้กล้ามเนื้อ ทำให้สมองเรียนรู้ที่จะส่งสัญญาณไปยังส่วนนั้นๆ ได้ดีขึ้น

นอกจากนี้ยังช่วยในเรื่องของการลดอาการปวด และเพิ่มขีดความสามารถในการเคลื่อนไหว

งานวิจัยของ Beaulieu และ Bherer ในปี 2018 ที่ตีพิมพ์ใน Frontiers in Human Neuroscience ได้กล่าวถึงศักยภาพของเทคโนโลยีการกระตุ้นประสาทในการฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อและลดความเจ็บปวด

ความแตกต่างและข้อดีของ PMS

ความแตกต่างสำคัญคือ PMS เน้นกระตุ้น 'เส้นประสาทส่วนปลาย' (เช่น เส้นประสาทที่แขน ขา) ขณะที่ TMS เน้น 'สมอง'

ข้อดีของ PMS คือเป็นวิธีการที่ไม่รุกล้ำ ไม่ต้องผ่าตัด และมีผลข้างเคียงน้อย

ผู้ป่วยส่วนใหญ่รู้สึกสบายระหว่างทำการรักษา และสามารถทำควบคู่ไปกับการทำกายภาพบำบัดอื่นๆ ได้

สำหรับผู้ที่มีกล้ามเนื้ออ่อนแรงจนไม่สามารถเคลื่อนไหวเองได้ PMS ก็เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยที่ดี

PMS กับการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองอย่างแสนปิติ ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วย Stroke กว่า 5,000 ครอบครัวตลอด 10 ปีที่ผ่านมา

เราได้เห็นถึงประโยชน์ของเทคโนโลยีต่างๆ ในการฟื้นฟูผู้ป่วย

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์แสนปิติ จากมหาวิทยาลัยมหิดล ได้ย้ำเสมอว่า การฟื้นฟูที่ดีต้องผสมผสานหลายแนวทาง

PMS เป็นส่วนหนึ่งของนวัตกรรมที่สามารถนำมาใช้ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ

การมีนักกายภาพบำบัดแบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย ซึ่งเป็นแนวทางของเรา ทำให้สามารถปรับการรักษารายบุคคลได้อย่างเหมาะสม

นวัตกรรมเช่น PMS ช่วยเติมเต็มช่องว่างที่กายภาพบำบัดแบบเดิมอาจเข้าไม่ถึง

ช่วยให้ผู้ป่วยมีทางเลือกในการฟื้นตัวได้ดียิ่งขึ้น

อนาคตของการฟื้นฟู Strokes

Stroke คือโรคที่ซับซ้อน และการฟื้นฟูก็ต้องอาศัยทั้งวิทยาศาสตร์ ความทุ่มเท และความเข้าใจ

การมีเทคโนโลยีอย่าง PMS เข้ามาเสริมทัพ จึงเป็นสัญญาณที่ดี

มันบ่งบอกว่า โลกของการแพทย์ไม่เคยหยุดนิ่ง และเรายังมีความหวังที่จะเห็นคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย Stroke ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นวัตกรรมเหล่านี้ ไม่ได้เป็นเพียงแค่เครื่องมือ แต่เป็นสะพานเชื่อมให้ผู้ป่วยกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง