Hydrotherapy: ฝึกฟื้นฟู Stroke ในน้ำ ทำไมถึงเดินได้เร็วขึ้น?

การฟื้นฟูด้วย Hydrotherapy ในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ช่วยลดแรงโน้มถ่วง เพิ่มโอกาสในการเดินเร็วขึ้น ค้นพบคำตอบว่าทำไมถึงได้ผลดีในบทความนี้

ปีละกว่า 300,000 คนในไทย ที่เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง

หลายคนต้องเผชิญกับความยากลำบากในการเคลื่อนไหว แม้แต่การเดินในระยะเริ่มแรกก็แทบเป็นไปไม่ได้

แต่มีวิธีหนึ่งที่กำลังถูกพูดถึงมากขึ้นในวงการฟื้นฟู นั่นคือ 'Hydrotherapy' หรือการบำบัดในน้ำ

เมื่อแรงโน้มถ่วงไม่ใช่เรื่องใหญ่

ลองจินตนาการว่าคุณต้องยกน้ำหนัก 10 กิโลกรัมบนบก กับในน้ำ สิ่งไหนง่ายกว่ากัน?

แน่นอนว่าในน้ำ แรงพยุงตัว (buoyancy) จะช่วยลดน้ำหนักของวัตถุ ทำให้การเคลื่อนไหวเป็นเรื่องง่ายขึ้น

สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ที่กล้ามเนื้ออ่อนแรง การเดินบนบกเป็นเรื่องท้าทายอย่างมาก

เพราะต้องออกแรงต้านแรงโน้มถ่วงของโลก

Hydrotherapy: พลิกเกมฟื้นฟู

นี่คือจุดที่ Hydrotherapy เข้ามามีบทบาทสำคัญ

เมื่อร่างกายจมอยู่ในน้ำ น้ำจะช่วยพยุงน้ำหนักตัวไว้

ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเบากว่าปกติหลายเท่าตัว

ที่ระดับหน้าอก น้ำจะช่วยลดน้ำหนักตัวลงประมาณ 75%

นั่นหมายความว่า การฝึกเดินที่ไม่เคยทำได้บนบก อาจกลายเป็นเรื่องจริงขึ้นมาในน้ำ

ความร้อนของน้ำ: ปัจจัยเสริมที่ไม่ควรมองข้าม

นอกจากแรงพยุงแล้ว อุณหภูมิของน้ำก็มีส่วนช่วยในการฟื้นฟู

น้ำอุ่นจะช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ลดอาการเกร็งตัว (spasticity)

ซึ่งเป็นปัญหาที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

เมื่อกล้ามเนื้อคลายตัว การเคลื่อนไหวข้อต่อต่างๆ ก็จะทำได้ง่ายขึ้น และลดความเจ็บปวด

สิ่งนี้ช่วยเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหว (range of motion) ได้เป็นอย่างดี

ผลลัพธ์ที่พิสูจน์แล้วจากงานวิจัย

เราไม่ได้พูดถึงเรื่องนี้ลอยๆ แต่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ

งานวิจัยชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจคือ Cochrane Review โดย Mehrholz และคณะ ในปี 2011

งานวิจัยนี้ได้สรุปว่า การบำบัดในน้ำช่วยปรับปรุงการทรงตัว (balance) และความสามารถในการเดิน (gait) ในระยะสั้นสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

และยังพบว่าช่วยลดความกลัวการหกล้ม ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญในการฟื้นฟู

อีกหนึ่งงานวิจัยจาก Noh และคณะ (2008) ที่ตีพิมพ์ใน Clinical Rehabilitation

ได้แสดงให้เห็นถึงการพัฒนาที่ดีขึ้นในด้านการทรงตัวและกิจกรรมการเดินของผู้ป่วยเมื่อได้รับ Hydrotherapy

นี่คือหลักฐานที่ยืนยันว่า Hydrotherapy ไม่ใช่แค่การออกกำลังกายทั่วไป แต่เป็นการรักษาที่มีประสิทธิภาพ

Hydrotherapy: เป็นมากกว่าแค่การเดิน

ในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง การบำบัดในน้ำไม่ได้จำกัดแค่การฝึกเดิน

นักกายภาพบำบัดสามารถใช้แรงพยุงตัวและแรงต้านของน้ำมาประยุกต์ใช้กับการฝึกความแข็งแรง

การทรงตัว การประสานงานของร่างกาย และการเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหวของข้อต่อต่างๆ ได้อย่างหลากหลาย

แรงต้านของน้ำที่มีมากกว่าอากาศถึง 12 เท่า

สามารถใช้เป็นเครื่องมือฝึกกล้ามเนื้อได้โดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์เพิ่มเติม

ยกตัวอย่างเช่น การกางแขนในน้ำที่ต้องใช้แรงมากกว่าบนบก

เมื่อการฟื้นฟูไม่ใช่เรื่องน่าเบื่อ

ในทางจิตวิทยา การได้ลงไปออกกำลังกายในสระน้ำฟื้นฟูที่อบอุ่น

ให้ความรู้สึกสดชื่น ผ่อนคลาย และไม่รู้สึกเหมือนกำลัง 'ทรมาน' จากการฝึก

ผู้ป่วยหลายคนรายงานว่ารู้สึกสนุกและมีขวัญกำลังใจดีขึ้น

ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมากต่อความต่อเนื่องของการฟื้นฟู

การฝึกกายภาพบำบัดที่เข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ

โดยมีการดูแลแบบ 1:1 จากนักกายภาพบำบัดและผู้ช่วย

หากมีการผสาน Hydrotherapy เข้าไปด้วย ยิ่งจะช่วยให้ผลลัพธ์ดีขึ้น

เพราะผู้ป่วยจะสามารถฝึกได้นานขึ้น เหนื่อยน้อยลง

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองแสนปิติ ที่มี 9 สาขาในกรุงเทพ ได้ดูแลผู้ป่วยมาแล้วกว่า 1,000 ครอบครัว

โดยมี กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล ผู้ก่อตั้งจาก ม.มหิดล เป็นผู้เชี่ยวชาญดูแล

อัตราฟื้นฟูสำเร็จถึง 87% เป็นบทพิสูจน์ถึงความมุ่งมั่นในการนำเทคนิคที่ทันสมัยมาใช้

ด้วยราคาเริ่มต้นที่ 30,000 บาทต่อเดือน ทำให้การเข้าถึงการฟื้นฟูที่มีคุณภาพเป็นไปได้มากขึ้น

เมื่อการฟื้นฟูในน้ำคือทางออก

Hydrotherapy ไม่ใช่แค่แฟชั่นใหม่ในการฟื้นฟู

แต่เป็นวิธีการที่ได้รับการสนับสนุนจากงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์

และกำลังช่วยให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจำนวนมาก สามารถกลับมาเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น

และมีความหวังที่จะกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างอิสระอีกครั้ง

การลงทุนกับการฟื้นฟู ถือเป็นการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิตในระยะยาวที่คุ้มค่าที่สุด