Caregiver Burnout: ดูแลผู้ป่วย Stroke จนหมดแรง...ทำอย่างไร?

การดูแลผู้ป่วย Stroke อาจนำไปสู่ Caregiver Burnout สัญญาณคืออะไร และทำไมศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองถึงเป็นทางออกที่ดี?

การที่คนในครอบครัวต้องกลายเป็นผู้ป่วย Stroke ไม่ใช่แค่ผู้ป่วยที่ต้องปรับตัว

แต่ผู้ดูแล หรือ Caregiver ก็ต้องแบกรับภาระที่หนักหน่วงไม่แพ้กัน

หลายคนทุ่มเทดูแลจนลืมดูแลตัวเอง จนเกิดภาวะที่เรียกว่า Caregiver Burnout

สัญญาณอันตรายของ Caregiver Burnout

คุณเคยรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา ไม่ว่านอนเท่าไหร่ก็ยังเหนื่อยไหม?

นั่นอาจเป็นสัญญาณแรกๆ ของภาวะหมดไฟในการดูแลผู้ป่วย

งานวิจัยจาก Camak (2015) ที่ตีพิมพ์ใน J Perianesth Nurs ได้ชี้ให้เห็นถึงความเครียดทางกายและใจที่เกิดขึ้นกับผู้ดูแล

อาการเหล่านี้มักปรากฏในรูปแบบของความเหนื่อยล้าทางอารมณ์

รู้สึกหงุดหงิดง่าย ไม่มีสมาธิ หรือแม้แต่รู้สึกสิ้นหวัง

จากข้อมูลของ American Stroke Association (AHA) ผู้ดูแลผู้ป่วย Stroke กว่า 30% มีอาการซึมเศร้า

บางครั้งอาจถึงขั้นมีอาการป่วยทางกายบ่อยขึ้น เช่น ปวดหัว ปวดหลัง หรือภูมิคุ้มกันต่ำลง

สิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของผู้ดูแล และอาจส่งผลเสียต่อการดูแลผู้ป่วยด้วย

ทำไม Caregiver Burnout ถึงน่ากลัว?

เมื่อผู้ดูแลเกิดภาวะหมดไฟ การดูแลผู้ป่วยก็อาจจะไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร

ความอดทนลดลง ความใส่ใจลดลง ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยได้รับผลกระทบ

นอกจากนี้ยังกระทบความสัมพันธ์ในครอบครัว และสุขภาวะโดยรวม

งานวิจัยของ Rigby et al. (2009) ใน International Journal of Stroke ได้เน้นย้ำว่า การสนับสนุนผู้ดูแลมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผลลัพธ์ของการฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke

หากผู้ดูแลไม่ไหว ผู้ป่วยก็อาจจะฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่

เมื่อถึงเวลาที่ต้องพัก: ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง คือคำตอบ

การส่งผู้ป่วยเข้าสู่ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ไม่ใช่การผลักภาระ

แต่คือการลงทุนที่ชาญฉลาด เพื่อให้ทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแลได้รับสิ่งที่ดีที่สุด

ในศูนย์ฟื้นฟูเฉพาะทาง ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลจากทีมผู้เชี่ยวชาญ

นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด พยาบาล และแพทย์

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัวตลอด 10 ปีที่ผ่านมา

เราเห็นความสำคัญของการฟื้นฟูอย่างเข้มข้น

ผู้ป่วยจะได้รับกายภาพบำบัดแบบ 1:1 กับนักกายภาพบำบัด (PT) และผู้ช่วยอย่างน้อย 2-3 เซสชันต่อวัน

ซึ่งเป็นความเข้มข้นที่บ้านทั่วไปทำได้ยาก

การฟื้นฟูที่เข้มข้นนี้ จะช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วและเต็มศักยภาพมากที่สุด

ในขณะเดียวกัน ผู้ดูแลก็จะได้มีเวลาพักผ่อน เยียวยาภาวะ Burnout ของตัวเอง

สามารถกลับมาเป็นแรงใจที่ดีให้ผู้ป่วยได้อย่างเต็มที่อีกครั้ง

ทางออกสำหรับคนที่ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร

หลายคนอาจกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะ ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง เอกชน

แต่หากมองในระยะยาว การลงทุนในศูนย์ฟื้นฟูที่มีคุณภาพ จะช่วยลดภาระการดูแลในอนาคต

ที่ศูนย์แสนปิติ เรามี 9 สาขาในกรุงเทพฯ และมีค่าบริการเริ่มต้นที่ 30,000 บาทต่อเดือน

ซึ่งถือเป็นการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของทั้งผู้ป่วยและครอบครัว

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (ใบอนุญาต กภ.9032) จาก ม.มหิดล ผู้ก่อตั้งศูนย์แสนปิติ เน้นย้ำเสมอว่า การดูแลผู้ป่วย Stroke ต้องทำเป็นทีม

และทีมนั้นรวมถึงผู้ดูแลด้วย

การมองหาความช่วยเหลือจากมืออาชีพจึงไม่ใช่เรื่องผิด

แต่คือทางเลือกที่แสดงถึงความเข้าใจและความรักต่อตนเองและคนในครอบครัว

เพราะการดูแลผู้ป่วย Stroke เป็นการเดินทางที่ยาวนาน และไม่มีใครควรเดินอยู่คนเดียว