ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
รู้ไหมว่าผู้ป่วย Stroke ส่วนใหญ่สามารถกลับมาเดินได้? ไขความจริงเรื่อง 'ฝึกเดินหลัง Stroke' และบทบาทของ 'ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง' ให้คนกลับมายืนได้อีกครั้ง.
ทุกๆ 4 วินาที มีคนทั่วโลกเป็น Stroke หรือสมองขาดเลือด นั่นหมายถึงมีชีวิตที่ต้องเปลี่ยนไปอย่างไม่ทันตั้งตัว
หนึ่งในความกังวลหลักของผู้ป่วยและญาติคือ 'เขาจะกลับมาเดินได้ไหม?' คำตอบคือ 'ใช่' แต่ต้องอาศัยการฟื้นฟูที่ถูกต้องและทันท่วงที
งานวิจัยจาก Duncan และคณะ ในปี 2011 ที่ตีพิมพ์ใน New England Journal of Medicine (NEJM) ในชื่อ LEAPS Trial ได้เผยข้อมูลที่น่าสนใจ
พวกเขาพบว่าประมาณ 80% ของผู้ป่วย Stroke ที่เข้าร่วมการศึกษา สามารถกลับมาเดิน 'ได้อย่างอิสระ' หรือ 'ต้องอาศัยอุปกรณ์ช่วยเล็กน้อย' ภายใน 6 เดือนหลังเกิด Stroke
หัวใจสำคัญคือการเริ่มต้นการฟื้นฟูที่เหมาะสมและต่อเนื่อง นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของกำลังกาย แต่คือการฝึกสมองให้เขียนโปรแกรมใหม่
ระยะเวลาทอง (Golden Period) หลัง Stroke มักจะอยู่ภายใน 3-6 เดือนแรก เป็นช่วงที่สมองมีความยืดหยุ่นสูง (Neuroplasticity) มากที่สุดในการเรียนรู้และฟื้นตัว
ถ้าผู้ป่วยได้รับกายภาพบำบัดที่เข้มข้นและเหมาะสมในช่วงนี้ โอกาสในการกลับมาเดินได้จะสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
การรอช้าหรือไม่ได้รับการฟื้นฟูที่เพียงพอ อาจทำให้โอกาสในการฟื้นตัวลดลงได้
Gait Training หรือการฝึกเดิน เป็นหนึ่งในเสาหลักของการฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke
ไม่ใช่แค่การเดินไปเดินมา แต่เป็นการฝึกรูปแบบการเดินที่ถูกต้อง เพื่อสร้างความสมดุล ความแข็งแรง และการประสานงานของกล้ามเนื้อ
Cochrane Review ในปี 2014 เรื่อง 'Gait training in stroke' ได้สรุปว่า การฝึกเดินที่เข้มข้นและจำเพาะเจาะจงสามารถช่วยให้ผู้ป่วย Stroke เดินได้เร็วขึ้นและเดินได้ดีขึ้น
การฝึกเดินอาจรวมถึงการเดินบนลู่วิ่ง (Treadmill Training), การใช้หุ่นยนต์ช่วยเดิน (Robotic-Assisted Gait Training) หรือการฝึกเดินในน้ำ (Aquatic Gait Training) ซึ่งแต่ละวิธีมีข้อดีแตกต่างกันไป
การฟื้นฟูหลัง Stroke ไม่ใช่เรื่องที่ทำเองได้ง่ายๆ ต้องการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง อย่างเช่น ศูนย์แสนปิติ ที่มีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัวตลอด 10 ปี
มุ่งเน้นการทำกายภาพบำบัดแบบเข้มข้น วันละ 2-3 เซสชันต่อวัน โดยนักกายภาพบำบัด 1 ต่อผู้ป่วย 1 คน (PT 1:1) พร้อมผู้ช่วย
แนวทางนี้มีที่มาจากองค์ความรู้ทางการแพทย์และงานวิจัยล่าสุด เพื่อให้การฟื้นฟูมีประสิทธิภาพสูงสุด
กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์ฯ ซึ่งจบจาก ม.มหิดล เน้นย้ำถึงความสำคัญของการวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล เพื่อให้ผู้ป่วยแต่ละรายได้รับการฟื้นฟูที่ตรงจุด
ด้วย 9 สาขาในกรุงเทพ ทำให้การเข้าถึงการรักษาในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ทำได้ง่ายขึ้น
ค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง อาจเริ่มต้นที่ 30,000 บาทต่อเดือน แต่เป็นการลงทุนที่คุ้มค่า
เมื่อเทียบกับการที่ผู้ป่วยสามารถกลับมาเดินได้ ใช้ชีวิตประจำวันได้เกือบปกติ และลดภาระของคนในครอบครัว
การตัดสินใจส่งคนรักเข้ารับการฟื้นฟูอย่างถูกวิธีและรวดเร็ว คือก้าวแรกของการพาพวกเขากลับมามีชีวิตที่มีคุณภาพอีกครั้ง
ทุกย่างก้าวที่ฝึกฝน คือความหวังที่กำลังจะกลายเป็นจริง หากคุณมีโอกาสได้ฟื้นฟู จงคว้าโอกาสนั้นไว้