แกนกลางลำตัว: ทำไมต้องเริ่มจาก 'จุดนี้' ก่อนจะเดินได้อีกครั้ง?

รู้หรือไม่ว่า ‘แกนกลางลำตัว’ คือหัวใจสำคัญของการฟื้นฟูหลัง Stroke เป็นจุดเริ่มต้นที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองให้ความสำคัญที่สุด.

ลองจินตนาการดูว่า ร่างกายของเราคือต้นไม้ใหญ่

ถ้าลำต้นไม่แข็งแรง จะยืนได้อย่างมั่นคงได้อย่างไร หรือจะให้กิ่งก้านโบกสะบัดไปมาได้อย่างอิสระได้อย่างไร

นี่คือแนวคิดเดียวกันกับการฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ที่นักกายภาพบำบัดทั่วโลกให้ความสำคัญ

นั่นคือการฝึก 'แกนกลางลำตัว' หรือ Trunk Control Training

ทำไมแกนกลางลำตัวถึงสำคัญขนาดนั้น?

หลังจากการเกิด Stroke สมองส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายอาจได้รับความเสียหาย

สิ่งนี้มักส่งผลให้กล้ามเนื้อลำตัวอ่อนแรงหรือไม่สามารถทำงานประสานกันได้เหมือนเดิม

ผลที่ตามมาคือการทรงตัวแย่ลง การเคลื่อนไหวแขนขาไม่มั่นคง และเสี่ยงต่อการหกล้มสูง

จากการศึกษาของ Verheyden และคณะ (2004) ในวารสาร Disability and Rehabilitation พบว่า 'ความสามารถในการควบคุมแกนกลางลำตัว (Trunk Control)' เป็นตัวบ่งชี้ที่ดีที่สุด (predictor) ของความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเอง (ADL independence) หลัง Stroke

นั่นหมายความว่า ถ้าลำตัวแข็งแรง โอกาสที่จะกลับมาดูแลตัวเองได้ก็สูงขึ้น

แกนกลางลำตัวที่แข็งแรง… กุญแจสู่การฟื้นฟู

นักกายภาพบำบัดจึงรู้ดีว่า การฟื้นฟูแกนกลางลำตัวเป็นสิ่งแรกๆ ที่ต้องเริ่ม

เพราะมันคือรากฐานของทุกการเคลื่อนไหว ไม่ว่าจะเป็นการนั่ง การยืน หรือแม้แต่การเดิน

หากแกนกลางลำตัวไม่มั่นคง การพยายามฝึกแขนขาให้แข็งแรงก็เหมือนพายเรือในอ่าง

งานวิจัยจาก Cabanas-Valdés และคณะ (2013) ตีพิมพ์ใน Clinical Rehabilitation ชี้ว่า การฝึกแกนกลางลำตัวอย่างเข้มข้น (Trunk Control Training) ช่วยเพิ่มการทรงตัว (Balance) และปรับปรุงรูปแบบการเดิน (Gait) ในผู้ป่วย Stroke ได้อย่างมีนัยสำคัญ

นี่ไม่ใช่แค่การออกกำลังกาย แต่เป็นการ 'สร้างบ้าน' ใหม่จากฐานราก

แล้วจะฝึกแกนกลางลำตัวอย่างไร?

การฝึกแกนกลางลำตัวสำหรับผู้ป่วย Stroke ต้องทำภายใต้การดูแลของนักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญ

เทคนิคกายภาพบำบัดที่ใช้จะแตกต่างกันไปตามระดับความรุนแรงและสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละคน

เริ่มต้นตั้งแต่การฝึกควบคุมกล้ามเนื้อลำตัวในท่านอน การพลิกตัว การนั่งทรงตัว

ไปจนถึงการฝึกทรงตัวในท่ายืน และการเคลื่อนไหวลำตัวขณะเดิน

บางทีอาจจะใช้เครื่องมือช่วยอย่างบอลออกกำลังกาย หรืออุปกรณ์พยุงลำตัว

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเชื่อมั่นในหลักการนี้ และมุ่งเน้นการฟื้นฟูแกนกลางลำตัวเป็นอันดับต้นๆ

ด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี และดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัว ทำให้เรารู้ว่าการเริ่มต้นที่ถูกจุดคือสิ่งสำคัญที่สุด

นักกายภาพบำบัดของเรา ซึ่งรวมถึง กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (ใบอนุญาต กภ.9032) จาก ม.มหิดล

จะออกแบบโปรแกรมกายภาพบำบัดแบบ 1:1 เข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน

เพื่อให้ผู้ป่วยได้พัฒนา Trunk Control และ Core Stability ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อนาคตของผู้ป่วย Stroke เริ่มต้นที่นี่

การฟื้นฟู Stroke ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้

ด้วยความเข้าใจในหลักการทางวิทยาศาสตร์ และการลงมือปฏิบัติอย่างถูกวิธี

ผู้ป่วย Stroke สามารถกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้จริง

การลงทุนกับการฟื้นฟูแกนกลางลำตัว คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมายืนได้อย่างมั่นคง และเดินได้อีกครั้งด้วยความมั่นใจ

ดังที่ Saeys และคณะ (2012) ได้สรุปไว้ใน Clinical Rehabilitation ว่า การประเมินและการฝึก Trunk Control อย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวในระยะยาว

ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหนในกรุงเทพฯ ด้วย 9 สาขาของศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราพร้อมที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางฟื้นฟูของคุณ