อาหารเมดิเตอร์เรเนียน: เมื่อจานอาหาร คือ 'วัคซีน' กัน Stroke

รู้หรือไม่ว่าอาหารที่คุณกินในทุกวัน สามารถลดความเสี่ยงเป็น Stroke ได้ถึง 30% มารู้จักกับ Mediterranean Diet ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองแนะนำ.

ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญหน้ากับ Stroke หรือหลอดเลือดสมองแตก ตีบ ตัน

ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่สถิติ แต่คือหายนะที่เกิดขึ้นจริงกับหลายครอบครัวในทุกวัน

แต่ถ้ามีวิธีง่ายๆ ที่ทำได้ในทุกวัน และลดความเสี่ยงนี้ได้เกือบ 1 ใน 3 คุณจะสนใจไหม?

คำตอบคือ “ใช่” และมันอยู่ในจานอาหารของคุณนี่เอง

เมื่อจานอาหารกลายเป็น 'ยาป้องกัน' Stroke

ลองจินตนาการถึงอาหารการกินของชาวแถบเมดิเตอร์เรเนียน

เต็มไปด้วยผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว พืชตระกูลถั่ว น้ำมันมะกอกเป็นไขมันหลัก

ปลาและสัตว์ปีกทานเป็นประจำ ส่วนเนื้อแดงทานน้อยลง

ฟังดูดีต่อสุขภาพใช่ไหม? แต่จะมีใครคิดว่ามันเป็น 'วัคซีน' กัน Stroke ได้ขนาดนี้

PREDIMED Trial: บทพิสูจน์ที่โลกต้องจารึก

ในปี 2018 มีงานวิจัยชิ้นสำคัญที่ตีพิมพ์ในวารสาร New England Journal of Medicine (NEJM) ซึ่งเป็นวารสารทางการแพทย์ระดับโลก

งานวิจัยนี้มีชื่อว่า PREDIMED Trial (Prevención con Dieta Mediterránea) โดย Estruch และคณะ

พวกเขาทำการศึกษาในคนกว่า 7,447 คน ที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด

ผู้เข้าร่วมถูกแบ่งเป็น 3 กลุ่ม: กลุ่มที่กินอาหารไขมันต่ำ, กลุ่มที่กิน Mediterranean Diet เสริมน้ำมันมะกอก extra virgin, และกลุ่มที่กิน Mediterranean Diet เสริมถั่ว

ผลลัพธ์ที่ได้นั้นน่าทึ่ง

กลุ่มที่กินอาหารเมดิเตอร์เรเนียน (ทั้ง 2 กลุ่ม) มีความเสี่ยงที่จะเป็น Stroke ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับกลุ่มที่กินอาหารไขมันต่ำ

โดยเฉพาะกลุ่มที่ทาน Mediterranean Diet เสริมด้วยน้ำมันมะกอก extra virgin และถั่ว มีความเสี่ยงที่จะเกิดเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือด รวมถึง Stroke ลดลงถึง 30% เลยทีเดียว

นี่คือหลักฐานเชิงประจักษ์ที่หนักแน่นที่สุดชิ้นหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่า ‘อาหาร’ มีผลต่อสุขภาพหลอดเลือดสมองของเรามากแค่ไหน

ไม่ใช่แค่ PREDIMED แต่ยังมีงานวิจัยอื่นๆ สนับสนุน

ข้อมูลจาก PREDIMED Trial ไม่ได้เป็นเพียงงานวิจัยชิ้นเดียวที่ชี้ไปในทิศทางเดียวกัน

มีการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและวิเคราะห์อภิมาน (Systematic Review and Meta-analysis) โดย Rees และคณะ ตีพิมพ์ใน Cochrane Database of Systematic Reviews ปี 2019

งานวิจัยนี้ได้รวบรวมข้อมูลจากหลายๆ การศึกษา และพบว่า Mediterranean Diet มีส่วนช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึง Stroke ได้จริง

สอดคล้องกับแนวทางของ American Heart Association (AHA) ที่แนะนำให้บริโภคอาหารที่เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืช และโปรตีนจากปลา ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของ Mediterranean Diet

ทำไม Mediterranean Diet ถึงทรงพลังขนาดนี้?

หลักการสำคัญของ Mediterranean Diet คือการลดการอักเสบในร่างกาย

เต็มไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants) และใยอาหาร (Fiber) จากผัก ผลไม้ และธัญพืช

น้ำมันมะกอก extra virgin อุดมไปด้วยไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว (Monounsaturated Fat) ซึ่งดีต่อหลอดเลือด

ปลาทะเลน้ำลึกให้กรดไขมันโอเมก้า 3 ที่ช่วยลดไตรกลีเซอไรด์และความดันโลหิต

องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยควบคุมความดันโลหิต ลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี และป้องกันการก่อตัวของลิ่มเลือด

ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ป้องกันการเกิด Stroke ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เริ่มง่ายๆ วันนี้ เพื่อสมองที่แข็งแรงในวันหน้า

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินอาจดูยาก แต่ผลตอบแทนที่ได้นั้นคุ้มค่ามหาศาล

ลองเริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการเพิ่มผัก ผลไม้ในทุกมื้อ เลือกทานปลาแทนเนื้อแดงบ้าง

และลองใช้น้ำมันมะกอกในการปรุงอาหารแทนไขมันอื่นๆ

สำหรับผู้ที่เผชิญภาวะ Stroke ไปแล้ว การดูแลเรื่องอาหารก็ยังคงเป็นส่วนสำคัญในการฟื้นฟู

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราไม่เพียงดูแลด้านกายภาพบำบัดเข้มข้นถึง 2-3 เซสชันต่อวันด้วยนักกายภาพบำบัด (PT) แบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย

แต่ยังให้คำปรึกษาด้านโภชนาการ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่เหมาะสมต่อการฟื้นตัว

เรามีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วย Stroke มากกว่า 5,000 ครอบครัว ตลอด 10 กว่าปีที่ผ่านมา ด้วย 9 สาขาในกรุงเทพ

ดูแลโดยทีมงานผู้เชี่ยวชาญ นำโดย กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล จาก ม.มหิดล

อาหารคือพลังงาน คือยา และคือเกราะป้องกัน

การลงทุนกับสิ่งที่เรากินในวันนี้ คือการลงทุนเพื่อสุขภาพสมองที่ดีในอนาคต

เพราะการป้องกัน ย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ