ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
รู้ไหมว่าโภชนาการดีๆ คือกุญแจสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วย Stroke ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น และป้องกันการเกิดซ้ำได้ บทความนี้จะบอกคุณว่า อาหารผู้ป่วย Stroke แบบไหนคือคำตอบ เพื่อการฟื้นฟูที่ยั่งยืนจาก ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ
รู้หรือไม่? ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญกับภาวะหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke
และหลังจากรอดชีวิตมาได้ การฟื้นฟูร่างกายก็เป็นเรื่องสำคัญที่สุด
แต่หลายคนอาจมองข้ามปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่ง นั่นคือ 'อาหาร' ที่ผู้ป่วยได้รับ
การฟื้นตัวจาก Stroke ไม่ได้มีแค่กายภาพบำบัดเท่านั้น
แต่ยังรวมถึงพลังงานและสารอาหารที่สมองและร่างกายต้องการ เพื่อซ่อมแซมตัวเอง และสร้างเซลล์ใหม่
ลองคิดดูว่า รถยนต์ที่ต้องวิ่งแข่ง ยังต้องเลือกน้ำมันที่ดีที่สุด
ร่างกายที่กำลังฟื้นตัวจากภาวะวิกฤต ก็ต้องการ 'เชื้อเพลิง' ที่ดีไม่แพ้กัน
บ่อยครั้งที่ญาติมิตรคิดว่า ผู้ป่วย Stroke ควรได้รับอาหารอ่อนๆ หรืออาหารเหลวเสมอไป
หรือบางครั้งก็เน้นอาหารบำรุงที่ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ
แต่ความจริงคือ ร่างกายผู้ป่วยต้องการสารอาหารครบถ้วน และเพียงพอ
เพื่อให้มีแรงเข้ารับการฟื้นฟู และซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
งานวิจัยที่ชื่อว่า The FOOD Trial (Feed Or Ordinary Diet) โดย Dennis et al. ตีพิมพ์ในวารสาร The Lancet ปี 2005
ศึกษาการให้อาหารแก่ผู้ป่วย Stroke ในช่วง 7 วันแรกหลังเกิดเหตุ
พบว่า การดูแลโภชนาการที่ดีในระยะเฉียบพลัน สามารถลดอัตราการเสียชีวิตและภาวะแทรกซ้อนลงได้
ผู้ป่วยที่ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะทุพโภชนาการ ซึ่งส่งผลเสียต่อการฟื้นตัวอย่างมาก
ดังนั้น 'กินให้ถูก' จึงเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาที่สำคัญไม่แพ้ยาเลยทีเดียว
1. โปรตีนสูง: สร้างและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
หลัง Stroke ร่างกายต้องการโปรตีนเพิ่มขึ้น เพื่อซ่อมแซมกล้ามเนื้อที่อ่อนแรง
และเพื่อสร้างความแข็งแรงที่จำเป็นต่อการทำกายภาพบำบัด
งานวิจัยของ Aquilani et al. (2011) ใน Clinical Nutrition แนะนำการเสริมโปรตีน
โดยเฉพาะกรดอะมิโนบางชนิด เช่น Leucine เพื่อช่วยลดการสลายตัวของกล้ามเนื้อ และส่งเสริมการสังเคราะห์โปรตีน
แหล่งโปรตีนที่ดี ได้แก่ เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน, ปลา, ไข่, ถั่วต่างๆ และผลิตภัณฑ์จากนม
2. วิตามินและเกลือแร่ครบถ้วน: สนับสนุนการทำงานของสมองและร่างกาย
วิตามินบี โดยเฉพาะ B6, B9 (โฟเลต), B12 มีส่วนช่วยในการทำงานของระบบประสาท
สารต้านอนุมูลอิสระ เช่น วิตามิน C, E และซีลีเนียม ช่วยปกป้องเซลล์สมองจากความเสียหาย
ผลไม้สด ผักใบเขียว และธัญพืชไม่ขัดสี จึงเป็นสิ่งจำเป็นในทุกมื้ออาหารของผู้ป่วย Stroke
3. ไขมันดี: เพื่อสุขภาพหลอดเลือดและสมองที่ดี
แม้จะกลัวเรื่องไขมัน แต่ไขมันดี เช่น โอเมก้า 3 ที่พบในปลาทะเลน้ำลึก (แซลมอน, แมคเคอเรล)
หรือในน้ำมันพืชบางชนิด (น้ำมันมะกอก, น้ำมันคาโนล่า) และถั่วต่างๆ
ล้วนมีส่วนช่วยลดการอักเสบ และบำรุงสุขภาพหลอดเลือด ป้องกันการเกิด Stroke ซ้ำ
ที่สำคัญคือ หลีกเลี่ยงไขมันทรานส์และไขมันอิ่มตัวสูง ซึ่งเป็นตัวการทำร้ายหลอดเลือด
ผู้ป่วย Stroke อาจมีปัญหาเรื่องการกลืน (Dysphagia) หรือการเคลื่อนไหวของแขนที่ส่งผลต่อการรับประทาน
American Heart Association (AHA) และ American Stroke Association (ASA) แนะนำให้ประเมินความสามารถในการกลืน
และปรับความข้นหนืดของอาหาร เพื่อป้องกันการสำลัก ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต
อาจจำเป็นต้องใช้ช้อนพิเศษ หรือการป้อนอย่างถูกวิธี และในบางรายอาจต้องพิจารณาการให้อาหารทางสายยางชั่วคราว
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราให้ความสำคัญกับการประเมินภาวะโภชนาการ
และให้คำแนะนำด้านอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ควบคู่ไปกับการทำกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน
เพื่อให้ผู้ป่วยมีพลังงานเพียงพอสำหรับการฟื้นฟูอย่างเต็มที่
การฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ไม่ใช่แค่การกลับมาเดินได้ หรือขยับแขนได้เท่านั้น
แต่คือการคืนคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน และป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ซ้ำสอง
ซึ่งโภชนาการที่ถูกต้อง คือรากฐานที่สำคัญของสิ่งเหล่านี้
หากคุณกำลังมองหา ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ที่ใส่ใจในทุกรายละเอียด
ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ (Sanpiti) มีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัวมานานกว่า 10 ปี
ด้วยทีมงานผู้เชี่ยวชาญ และแนวทางการฟื้นฟูที่ครอบคลุม ทั้งกายภาพบำบัดแบบ 1:1 และการดูแลด้านโภชนาการ
เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการเดินทางสู่การฟื้นตัวที่ดีที่สุดของผู้ป่วย