ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
หลายคนสงสัย ผู้สูงอายุ Stroke อายุมากฟื้นฟูได้ไหม? คำตอบอยู่ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุก 5 นาที มีคนไทยเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke สถิตินี้มาจากกระทรวงสาธารณสุข และในจำนวนนั้นมีผู้สูงอายุเป็นสัดส่วนที่สูงมาก
คำถามสำคัญที่ตามมาคือ: ถ้าอายุ 70-80 ปี แล้วเป็น Stroke ยังฟื้นฟูได้อยู่ไหม?
หลายคนเชื่อว่าเมื่ออายุมากขึ้น โอกาสในการฟื้นตัวจาก Stroke ก็ลดลงไปด้วย
ความคิดนี้ไม่ใช่เรื่องผิดทั้งหมด เพราะปัจจัยเรื่องอายุก็มีผลต่อความสามารถในการเรียนรู้และปรับตัวของร่างกาย
แต่หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า 'อายุ' ไม่ใช่ตัวกำหนดชะตาชีวิตทั้งหมด
การฟื้นฟูผู้สูงอายุจาก Stroke ยังคงมีความเป็นไปได้ และมีประสิทธิภาพอย่างไม่น่าเชื่อ
ลองมาดูงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke เมื่อปี 2012 โดย Foley และคณะ
งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke อายุ 75 ปีขึ้นไป
ผลการศึกษาพบว่า แม้ผู้ป่วยกลุ่มนี้จะเริ่มการฟื้นฟูช้ากว่ากลุ่มอายุน้อย แต่พวกเขาก็ยังคงมีการพัฒนาทักษะได้
ผู้สูงอายุที่เข้ารับการฟื้นฟูหลังจาก Stroke ยังคงสามารถพัฒนาความสามารถในการเคลื่อนไหวและการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน (ADL) ได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่าการฟื้นตัวอาจใช้เวลานานกว่าและมีการพัฒนาช้ากว่าผู้ป่วยอายุน้อยกว่าก็ตาม (Foley et al., 2012)
สิ่งที่งานวิจัยนี้บอกเราคือ 'การพัฒนา' ยังคงเกิดขึ้นได้ ไม่ใช่แค่การคงสภาพเดิม
อีกหนึ่งงานวิจัยที่น่าสนใจมาจาก Bagg และคณะ ในปี 2002 ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke เช่นกัน
งานวิจัยนี้เน้นไปที่ความสำคัญของการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยในกระบวนการฟื้นฟู
พวกเขาสรุปว่าแรงจูงใจและความมุ่งมั่นของผู้ป่วยเอง มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อผลลัพธ์การฟื้นฟู
ปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น แรงจูงใจและความมุ่งมั่นในการเข้าร่วมโปรแกรมการฟื้นฟู มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับผลลัพธ์การฟื้นตัวที่ดียิ่งขึ้นในผู้ป่วย Stroke สูงอายุ (Bagg et al., 2002)
ดังนั้น ไม่ว่าอายุเท่าไหร่ ถ้าคนไข้มีความอยากฟื้นฟู และมีกำลังใจที่ดี โอกาสที่จะดีขึ้นนั้นมีสูงมาก
สมองมนุษย์มีความสามารถพิเศษที่เรียกว่า Neuroplasticity หรือความยืดหยุ่นของระบบประสาท
มันคือความสามารถของสมองในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและหน้าที่ เพื่อสร้างเส้นทางประสาทใหม่ๆ ขึ้นทดแทนส่วนที่เสียหาย
และสิ่งนี้ไม่ได้หายไปพร้อมกับอายุที่เพิ่มขึ้น
การฝึกกายภาพบำบัดอย่างเข้มข้น เช่น ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง จะช่วยกระตุ้น Neuroplasticity นี้
การทำกายภาพบำบัดที่ศูนย์ อย่างน้อยวันละ 2-3 เซสชัน ช่วยให้สมองได้เรียนรู้และสร้างการเชื่อมต่อใหม่ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การฟื้นฟูผู้สูงอายุจาก Stroke ต้องการความเข้าใจและความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษ
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ (Sanpiti) เรามีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยมากกว่า 5,000 ครอบครัว มานานกว่า 10 ปี
เรามีทีมกายภาพบำบัดที่ดูแลแบบ 1 ต่อ 1 (PT 1:1) พร้อมผู้ช่วย
นพ. กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งจาก ม.มหิดล เน้นย้ำเสมอว่า 'ไม่มีคำว่าแก่เกินไปสำหรับการฟื้นฟู'
ด้วย 9 สาขาในกรุงเทพฯ เราพร้อมดูแลผู้ป่วยทุกช่วงวัย เพื่อให้พวกเขากลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ
ค่าใช้จ่ายเริ่มต้นสำหรับการฟื้นฟูผู้สูงอายุในศูนย์อยู่ที่ประมาณ 30,000 บาทต่อเดือน ซึ่งเมื่อเทียบกับคุณภาพชีวิตที่กลับคืนมา ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า
สรุปคือ อายุ 70-80 ปี ไม่ใช่อุปสรรคในการฟื้นฟู Stroke
สิ่งที่สำคัญกว่าคือการเข้าถึงการฟื้นฟูที่เหมาะสม อย่างเข้มข้น และกำลังใจจากตัวผู้ป่วยเองและคนรอบข้าง
งานวิจัยได้พิสูจน์แล้วว่าสมองยังคงเรียนรู้และปรับตัวได้ ไม่ว่าเราจะอายุเท่าไหร่
ดังนั้น หากวันนี้คุณหรือคนที่คุณรักกำลังเผชิญกับสถานการณ์นี้ อย่าเพิ่งหมดหวัง
การฟื้นฟูผู้สูงอายุยังมีทางออก คุณสามารถเริ่มวันนี้ และใช้ชีวิตที่มีคุณภาพอีกครั้งได้