ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
หลายคนฝันอยากกลับมาวิ่งหลัง Stroke แต่เป็นไปได้แค่ไหน? บทความนี้จะพาไปสำรวจเส้นทางจาก Wheelchair สู่ Marathon พร้อมแนวทางการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุก 5 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke หรือโรคหลอดเลือดสมอง ทำให้เกิดความพิการ และนำไปสู่คำถามสำคัญหนึ่งในใจผู้ป่วยหลายคน: ฉันจะกลับมาใช้ชีวิตปกติได้อีกครั้งไหม? โดยเฉพาะ 'การวิ่ง' กิจกรรมที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต
แล้วมันเป็นไปได้จริงหรือ ที่จะวิ่งได้อีกครั้ง หลังจากที่เคยเคลื่อนไหวลำบากจนต้องนั่ง Wheelchair?
แน่นอนว่า Stroke สร้างความเสียหายต่อระบบประสาท ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง การทรงตัวแย่ลง และการเคลื่อนไหวผิดปกติ
แต่ไม่ใช่ทุกกรณีที่จะต้องอยู่กับความพิการนั้นไปตลอดชีวิต
ความหวังไม่ได้เลือนหายไปไหน หากได้รับการฟื้นฟูที่เหมาะสมและจริงจัง
มีงานวิจัยหลายชิ้นที่สนับสนุนแนวคิดว่า ผู้ป่วย Stroke สามารถฟื้นฟูจนกลับมาวิ่งได้
หนึ่งในงานวิจัยสำคัญคือของ Ivey และคณะในปี 2015 ตีพิมพ์ในวารสาร Stroke
งานวิจัยนี้กล่าวถึงแนวคิดการออกกำลังกายแบบเข้มข้น ซึ่งรวมถึงการเดินและวิ่งบนลู่วิ่งไฟฟ้า
โดยพบว่าการฝึกเดินแบบ Weight-supported Treadmill Training (WSTT) ร่วมกับการเดินจริงสามารถช่วยเพิ่มความสามารถในการเดินของผู้ป่วยได้
Ivey et al. (2015) ชี้ว่าการฝึกที่เข้มข้นและเฉพาะเจาะจงสามารถปรับปรุง Pattern การเดินและเพิ่มความเร็วในการเคลื่อนที่ของผู้ป่วยสมองขาดเลือดได้
นั่นหมายความว่า การฝึกที่ถูกวิธีและต่อเนื่อง มีศักยภาพที่จะทำให้ผู้ป่วยสามารถก้าวเดิน และวิ่งได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
อีกหนึ่งงานวิจัยที่น่าสนใจมาจาก Macko และคณะในปี 2005 ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Stroke เช่นกัน
งานวิจัยนี้โฟกัสไปที่ประโยชน์ของการออกกำลังกายแบบแอโรบิก หรือการวิ่ง
พวกเขาพบว่าการฝึกวิ่งบนลู่วิ่งไฟฟ้าสำหรับผู้ป่วย Stroke สามารถปรับปรุงสมรรถภาพหัวใจและหลอดเลือดได้
Macko et al. (2005) ระบุว่า “ผู้ป่วย Stroke สามารถมีสมรรถภาพทางกายที่ดีขึ้นได้จากการฝึกออกกำลังกายแบบแอโรบิกที่ออกแบบมาอย่างเหมาะสม”
ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการกลับมาวิ่งได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
เส้นทางสู่การวิ่งเริ่มจากการฟื้นฟูพื้นฐานของศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
นักกายภาพบำบัดจะประเมินความสามารถของผู้ป่วยอย่างละเอียด
เริ่มจากการสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ และการฟื้นฟูการทำงานของระบบประสาท
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเชื่อมั่นในการฟื้นฟูแบบเข้มข้นและครบวงจร
โดยนักกายภาพบำบัดจะออกแบบโปรแกรมรายบุคคล เริ่มจากการฝึกทักษะการทรงตัว การถ่ายน้ำหนัก และการเคลื่อนไหวที่จำเป็นสำหรับการเดิน
จากนั้นจะค่อยๆ เพิ่มความท้าทาย ไปสู่การเดินที่เร็วขึ้น และในที่สุดคือการวิ่ง
หลักการสำคัญคือการฝึกซ้ำๆ และเข้มข้น เพื่อกระตุ้นสมองให้สร้างเส้นทางประสาทใหม่ (Neuroplasticity)
K. กุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์แสนปิติ จากม.มหิดล เน้นย้ำเสมอว่า 'ความสม่ำเสมอและความหนักที่เหมาะสมคือหัวใจของการฟื้นฟู'
การฝึกเดินบนลู่วิ่งพร้อมอุปกรณ์พยุงน้ำหนักเป็นสิ่งสำคัญ ที่ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถฝึกการก้าวขาได้อย่างปลอดภัยและต่อเนื่อง
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ซึ่งมี 9 สาขาในกรุงเทพ และดูแลผู้ป่วยมาแล้วกว่า 5,000 ครอบครัว ด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี
เรามีการฝึกกายภาพบำบัดที่เข้มข้นถึง 2-3 เซสชันต่อวัน โดยมีนักกายภาพบำบัดแบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย เพื่อให้การดูแลเป็นไปอย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ
การดูแลแบบนี้ในราคาเริ่มต้น 30,000 บาทต่อเดือน ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถเข้าถึงการฟื้นฟูที่มีคุณภาพได้
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง เราได้เห็นเรื่องราวความสำเร็จมากมาย
ผู้ป่วยหลายท่านที่เริ่มจากการนั่ง Wheelchair และต้องพึ่งพาผู้อื่น
ค่อยๆ ก้าวเดินได้อีกครั้ง และหลายคนถึงขนาดกลับไปเล่นกีฬาที่ชื่นชอบ รวมถึงการวิ่ง
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปาฏิหาริย์ แต่เป็นผลลัพธ์จากการทำงานหนักของทั้งผู้ป่วยและทีมผู้เชี่ยวชาญ
รวมถึงการใช้ศาสตร์และศิลป์ในการฟื้นฟูตามหลักฐานเชิงประจักษ์
การกลับมาวิ่งได้อีกครั้งหลัง Stroke เป็นเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ แต่ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้
หัวใจสำคัญคือการยอมรับสภาพ การตั้งเป้าหมายที่เป็นไปได้ และการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องและเข้มข้น
งานวิจัยและประสบการณ์กว่า 10 ปีของศูนย์แสนปิติยืนยันว่า ด้วยการฟื้นฟูที่ถูกต้อง
ผู้ป่วย Stroke สามารถต่อสู้กับข้อจำกัดทางกายและกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้จริง
Marathon อาจดูไกลเกินเอื้อม แต่ทุกการวิ่ง Marathon ล้วนเริ่มต้นจากก้าวแรกเสมอ
และก้าวแรกนั้นอาจเริ่มขึ้นที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง