ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
รู้หรือไม่ว่า 80% ของผู้ป่วย Stroke สามารถกลับมาเดินได้อีกครั้ง? พบกับข้อมูลวิจัยสำคัญในการฝึกเดินหลัง Stroke และแนวทางการฟื้นฟูที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke
และในจำนวนนั้น กว่า 75% ต้องประสบปัญหาเรื่องการเดิน
การกลับมาเดินได้อีกครั้ง จึงเป็นเป้าหมายสำคัญอันดับต้นๆ ของผู้ป่วยและครอบครัว
ตัวเลข 80% ที่ว่านี้ มาจากงานวิจัยที่น่าสนใจ
เป็นตัวเลขที่บอกว่า ผู้ป่วย Stroke ส่วนใหญ่สามารถฟื้นฟูการเดินให้กลับมาได้ในระดับหนึ่ง
จากการศึกษาของ K. Duncan และคณะ ในปี 2011 ที่ตีพิมพ์ใน New England Journal of Medicine (NEJM) ในชื่อ LEAPS Trial พบว่ากว่า 80% ของผู้ป่วยที่เข้ารับการฟื้นฟู สามารถกลับมาเดินได้ด้วยตัวเอง แม้จะต้องใช้เครื่องช่วยเดินก็ตาม
นี่คือความหวังที่เป็นจริง สำหรับหลายพันครอบครัว
แล้วอะไรคือหัวใจสำคัญของการกลับมาเดินได้?
คำตอบคือ 'การฝึกเดิน' หรือ 'Gait Training' ที่เข้มข้นและตรงจุด
เปรียบเสมือนการสอนสมองให้ 'จำ' ท่าทางการเดินใหม่
Cochrane Review ในปี 2014 ที่ศึกษาเรื่อง Gait Training for Stroke Patients ระบุว่า การฝึกเดินอย่างสม่ำเสมอและมีความเข้มข้นสูง มีผลดีอย่างชัดเจนต่อการฟื้นฟูความสามารถในการเดิน
งานวิจัยชิ้นนี้รวบรวมข้อมูลจากการทดลองหลายสิบชิ้น
ตอกย้ำว่า 'ยิ่งฝึกมากยิ่งดี' ในบริบทของการฟื้นฟูการเดิน
การฝึกเดินไม่ได้หมายถึงแค่การเดินบนลู่วิ่งเท่านั้น
แต่รวมถึงเทคนิคที่หลากหลาย เพื่อกระตุ้นสมองและกล้ามเนื้อ
เช่น การฝึกเดินโดยมีน้ำหนักพยุง (Body Weight Support Treadmill Training)
การฝึกเดินด้วยหุ่นยนต์ช่วยเดิน (Robot-assisted gait training)
หรือการฝึกเดินในสภาพแวดล้อมเสมือนจริง (Virtual Reality)
ซึ่งล้วนมีเป้าหมายเดียวกัน คือการฟื้นฟูรูปแบบการเดินให้กลับมาใกล้เคียงปกติที่สุด
ช่วงเวลาทอง (Golden Period) หลัง Stroke คือสิ่งสำคัญ
ปกติแล้วคือ 3-6 เดือนแรก ที่สมองมีความยืดหยุ่นสูง
แต่ไม่ว่าจะผ่านไปนานแค่ไหน การฟื้นฟูก็ยังให้ผลลัพธ์ที่ดีได้
องค์กรอนามัยโลก (WHO) และสมาคมโรคหลอดเลือดสมองแห่งสหรัฐอเมริกา (AHA/ASA) ต่างเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเริ่มต้นกายภาพบำบัดให้เร็วที่สุดและต่อเนื่อง
เพื่อเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวสูงสุด
การฟื้นฟูแบบ 'มาๆ หายๆ' อาจไม่เพียงพอ
สมองต้องการ 'การกระตุ้นซ้ำๆ' เพื่อสร้างเส้นทางใหม่
ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเชื่อในหลักการนี้
จึงจัดโปรแกรมกายภาพบำบัดเข้มข้นถึง 2-3 เซสชันต่อวัน
โดยนักกายภาพบำบัด (PT) ดูแลแบบ 1:1 พร้อมผู้ช่วย
เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการฝึกอย่างเต็มที่และต่อเนื่อง
กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล ผู้ก่อตั้งศูนย์แสนปิติ (ใบอนุญาต กภ.9032) จาก ม.มหิดล เน้นย้ำเสมอว่า 'จำนวนครั้งและคุณภาพของการฝึก' คือปัจจัยชี้ขาด
นี่คือแนวทางที่ช่วยให้เราดูแลผู้ป่วย Stroke มาแล้วกว่า 5,000 ครอบครัว ตลอด 10 ปี
ด้วย 9 สาขาในกรุงเทพฯ
การนำข้อมูลงานวิจัยมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงเป็นสิ่งสำคัญ
ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองที่มีคุณภาพ จะนำแนวทางเหล่านี้มาออกแบบโปรแกรม
เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์สูงสุด จากหลักฐานเชิงประจักษ์
ราคาเริ่มต้น 30,000 บาทต่อเดือน อาจดูสูง
แต่เมื่อเทียบกับโอกาสในการกลับมาใช้ชีวิตได้อีกครั้ง การลงทุนนี้คุ้มค่า
แม้ Stroke จะพรากความสามารถในการเดินไปชั่วคราว
แต่ด้วยความรู้ทางวิทยาศาสตร์และการฟื้นฟูที่ถูกวิธี
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความหวังที่จะกลับมา 'ก้าวเดิน' ได้อีกครั้ง
ไม่ว่าจะด้วยตัวเอง หรือด้วยเครื่องช่วย
ทุกย่างก้าวมีความหมาย และทุกความพยายามนั้นคุ้มค่า