ความดันสูง: ภัยเงียบเบื้องหลัง Stroke… ตัวเลขไหนที่ต้องระวัง?

รู้หรือไม่ว่าความดันสูงคือปัจจัยเสี่ยงอันดับ 1 ของโรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke? มาดูกันว่าตัวเลขความดันเท่าไรถึงอันตราย และจะฟื้นฟูอย่างไรเมื่อเกิด Stroke ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง

ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนต้องเผชิญกับโรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke

ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่สถิติ แต่คือชีวิตของใครหลายคน ที่ต้องเปลี่ยนไปตลอดกาล

และหนึ่งในวายร้ายตัวฉกาจที่อยู่เบื้องหลังภัยคุกคามนี้ คือ 'ความดันโลหิตสูง'

ความดันสูง: ปัจจัยเสี่ยงอันดับ 1 ของ Stroke

โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุดของ Stroke

ข้อมูลจาก World Health Organization (WHO) ระบุว่าความดันสูงเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรทั่วโลก

และเป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด Stroke ทั้งชนิดขาดเลือด (Ischemic Stroke) และชนิดเลือดออกในสมอง (Hemorrhagic Stroke)

ตัวเลขเท่าไหร่ที่เรียกว่า 'อันตราย'?

เคยสงสัยไหมว่า เมื่อไหร่ที่ความดันของเราจะเริ่มเป็นสัญญาณอันตราย?

แนวทางการรักษาความดันโลหิตสูงมีการปรับเปลี่ยนมาโดยตลอด เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในการป้องกันภาวะแทรกซ้อน

ตามแนวทางของ American Heart Association (AHA) และ American College of Cardiology (ACC) ในปี 2018 (Whelton et al., 2018, Hypertension)

เราจะแบ่งระดับความดันโลหิตออกเป็นดังนี้:

- ปกติ: น้อยกว่า 120/80 มิลลิเมตรปรอท

- สูงเล็กน้อย (Elevated): ความดันตัวบน 120-129 และความดันตัวล่างน้อยกว่า 80 มิลลิเมตรปรอท

- ความดันโลหิตสูงระยะที่ 1 (Hypertension Stage 1): ความดันตัวบน 130-139 หรือความดันตัวล่าง 80-89 มิลลิเมตรปรอท

- ความดันโลหิตสูงระยะที่ 2 (Hypertension Stage 2): ความดันตัวบน 140 ขึ้นไป หรือความดันตัวล่าง 90 ขึ้นไป มิลลิเมตรปรอท

ตัวเลขเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะยิ่งความดันสูงขึ้น ความเสี่ยงต่อ Stroke ก็ยิ่งเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ

เป้าหมายใหม่: ความดันต่ำกว่า 120 มม.ปรอท... ดีจริงหรือ?

แต่เดิม แพทย์มักจะตั้งเป้าหมายความดันตัวบนที่ต่ำกว่า 140 มม.ปรอท

แต่ในปี 2015 มีงานวิจัยที่พลิกโฉมวงการแพทย์ นั่นคือ SPRINT Trial (Systolic Blood Pressure Intervention Trial) ซึ่งตีพิมพ์ใน The New England Journal of Medicine (NEJM 2015)

งานวิจัย SPRINT ได้ศึกษาผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด

และพบว่าการควบคุมความดันตัวบนให้ต่ำกว่า 120 มม.ปรอท (เมื่อเทียบกับเป้าหมายต่ำกว่า 140 มม.ปรอท)

สามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุได้ 27% และลดอัตราการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดที่สำคัญ (รวมถึง Stroke) ได้ 25%

ผลการศึกษาที่น่าทึ่งนี้ ทำให้มีการพิจารณาปรับเป้าหมายการควบคุมความดันโลหิตให้เข้มงวดมากขึ้นในบางกลุ่มผู้ป่วย

แม้ว่าการควบคุมที่เข้มงวดนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียงบางอย่าง เช่น ความดันโลหิตต่ำ หรือไตวายเฉียบพลัน

แต่ประโยชน์ในการลดความเสี่ยง Stroke และการเสียชีวิตก็มีน้ำหนักมากพอที่จะนำมาพิจารณา

เมื่อ Stroke มาเยือน: การฟื้นฟูคือโอกาสที่สอง

แม้จะป้องกันอย่างดีที่สุด แต่บางครั้ง Stroke ก็ยังเกิดขึ้นได้

เมื่อเหตุการณ์ไม่คาดฝันนี้เกิดขึ้น การฟื้นฟูหลัง Stroke คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อีกครั้ง

การฟื้นฟูอย่างเข้มข้นและต่อเนื่องจะช่วยให้สมองสร้างวงจรประสาทใหม่เข้ามาทดแทนส่วนที่เสียหาย

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง อย่าง 'แสนปิติ' เราเข้าใจถึงความสำคัญนี้ดี

ด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี ในการดูแลผู้ป่วยกว่า 5,000 ครอบครัว และ 9 สาขาในกรุงเทพฯ

เรามุ่งเน้นการทำกายภาพบำบัดแบบ 1:1 กับนักกายภาพบำบัด (PT) ที่มีคุณภาพ

โดยมีผู้ช่วยนักกายภาพบำบัดคอยดูแลอย่างใกล้ชิด

และจัดโปรแกรมกายภาพบำบัดเข้มข้นถึง 2-3 เซสชันต่อวัน เพื่อให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้อย่างเต็มศักยภาพ

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (ใบอนุญาต กภ.9032) จาก ม.มหิดล ผู้ก่อตั้งศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ ย้ำเสมอว่า

การฟื้นฟูที่ถูกหลักและต่อเนื่อง คือกุญแจสำคัญสู่การกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี

ค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูเริ่มต้นที่ประมาณ 30,000 บาทต่อเดือน ซึ่งถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าสำหรับสุขภาพและการกลับมาของคนที่คุณรัก

Insight: การลงทุนกับสุขภาพวันนี้ คือการป้องกัน Stroke ในวันหน้า

เรื่องความดันโลหิตสูงไม่ใช่เรื่องไกลตัว

การรู้ตัวเลขความดันของตัวเอง และการควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม คือการลงทุนที่สำคัญที่สุด เพื่อป้องกันไม่ให้เรากลายเป็นสถิติของ Stroke

และหากต้องเผชิญกับมันจริงๆ การเลือกศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองที่มีคุณภาพ จะเป็นสะพานเชื่อมให้ชีวิตกลับมาเข้มแข็งได้อีกครั้ง