ความดันสูง: ฆาตกรเงียบ ที่พรากชีวิตจาก Stroke มากที่สุด

รู้ไหมว่า ความดันสูง เป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับ 1 ของ Stroke และตัวเลขเท่าไรถึงอันตราย? เจาะลึกข้อมูลจากงานวิจัยสำคัญ พร้อมแนวทางจากศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง

ทุกๆ 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke

ตัวเลขนี้ไม่ได้มาจากการคาดเดา แต่เป็นสถิติที่สะท้อนความจริงอันน่าตกใจของโรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย

และหากถามว่าอะไรคือ 'ฆาตกรเงียบ' ที่อยู่เบื้องหลังการโจมตีของ Stroke มากที่สุด คำตอบนั้นชัดเจน: 'ความดันโลหิตสูง' หรือ Hypertension นั่นเอง

โรคนี้มักไม่มีอาการเตือน จนกว่าจะสายเกินไป

ความดันสูง: ภัยคุกคามอันดับ 1 ของ Stroke

ลองนึกภาพท่อประปาในบ้านที่ต้องรับแรงดันน้ำสูงตลอดเวลา

ผนังท่อจะค่อยๆ เสื่อมสภาพ เปราะบาง และมีโอกาสรั่วซึมหรือแตกได้ในที่สุด

หลอดเลือดแดงในสมองของเราก็ทำงานคล้ายกัน

เมื่อความดันโลหิตสูงอย่างต่อเนื่อง มันจะสร้างความเสียหายต่อผนังหลอดเลือด ทำให้แข็งตัว ตีบตัน หรือโป่งพองและแตกออกในที่สุด ซึ่งทั้งหมดนี้คือสาเหตุของ Stroke

จากข้อมูลของสมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (AHA) และสมาคมโรคหลอดเลือดสมองแห่งสหรัฐอเมริกา (ASA) ความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุดสำหรับโรคหลอดเลือดสมอง และสามารถควบคุมได้

และไม่ได้เป็นเพียงความเสี่ยงที่เล็กน้อย แต่มันคือตัวแปรอันดับหนึ่งที่ผลักดันให้คนไข้จำนวนมากต้องเผชิญกับ Stroke

ตัวเลขเท่าไรถึงอันตราย? มาตรฐานที่เปลี่ยนไป

ในอดีต เราอาจเคยได้ยินว่าความดันโลหิตสูงคือตัวเลขที่เกิน 140/90 mmHg

แต่ปัจจุบัน แนวทางปฏิบัติทางการแพทย์ได้ปรับเปลี่ยนไปแล้ว หลังจากการศึกษาสำคัญระดับโลก

ในปี 2015 มีงานวิจัยชื่อ SPRINT Trial ตีพิมพ์ในวารสาร New England Journal of Medicine (NEJM) ซึ่งเป็นการศึกษาขนาดใหญ่ที่เปลี่ยนมุมมองเรื่องการควบคุมความดันโลหิตอย่างสิ้นเชิง

งานวิจัยนี้พบว่า การควบคุมความดันตัวบน (Systolic Blood Pressure) ให้ต่ำกว่า 120 mmHg อย่างเข้มงวด ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึง Stroke ได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเทียบกับการควบคุมที่เป้าหมาย 140 mmHg

ผลจาก SPRINT Trial และงานวิจัยอื่นๆ ทำให้ American Heart Association (AHA) และ American College of Cardiology (ACC) ออกแนวทางการวินิจฉัยและรักษาความดันโลหิตสูงฉบับปี 2017 (ซึ่ง Whelton et al. (2018) เป็นผู้เรียบเรียง)

แนวทางฉบับใหม่นี้ กำหนดเกณฑ์ของความดันโลหิตสูงไว้ที่ 130/80 mmHg ขึ้นไป

ตามแนวทาง AHA/ACC 2017 (Whelton et al., 2018): ความดันโลหิตปกติ <120/80 mmHg, ความดันโลหิตสูงระยะที่ 1 (Stage 1 Hypertension) ≥130/80 mmHg และระยะที่ 2 (Stage 2 Hypertension) ≥140/90 mmHg

นั่นหมายความว่า หากคุณวัดความดันได้ 130/80 mmHg ก็ถือว่าเข้าข่ายความดันโลหิตสูงแล้ว

และยิ่งตัวเลขสูงเท่าไหร่ ความเสี่ยงต่อ Stroke ก็ยิ่งเพิ่มขึ้นเท่านั้น

ป้องกันวันนี้ เพื่อไม่ให้ต้องฟื้นฟูวันหน้า

การป้องกัน Stroke ที่เกิดจากความดันโลหิตสูง เริ่มต้นที่ตัวเราเอง

หมั่นตรวจวัดความดันโลหิตเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคความดันสูง

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น ลดอาหารเค็ม, งดสูบบุหรี่, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ, และจัดการความเครียด

หากจำเป็น แพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ยาลดความดันโลหิต เพื่อควบคุมตัวเลขให้อยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย

เมื่อ Stroke มาเยือน: บทบาทของศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง

แม้จะป้องกันอย่างเต็มที่ แต่บางครั้งเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้นได้

เมื่อมีผู้ป่วยเป็น Stroke การฟื้นฟูที่รวดเร็วและเข้มข้นคือหัวใจสำคัญ

ที่ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ เราเข้าใจความสำคัญของช่วงเวลาทองนี้เป็นอย่างดี

ด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี และดูแลผู้ป่วยมาแล้วกว่า 5,000 ครอบครัว ทำให้เราเชี่ยวชาญในการฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke

เรามีทีมงานนักกายภาพบำบัดที่เชี่ยวชาญ และให้บริการแบบ 1:1 รวมถึงผู้ช่วยส่วนตัว เพื่อให้การฟื้นฟูเป็นไปอย่างเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน

กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล (ใบอนุญาต กภ.9032) ผู้ก่อตั้งศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ จากมหาวิทยาลัยมหิดล เน้นย้ำถึงความสำคัญของการฟื้นฟูแบบองค์รวม

เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด

แม้ราคาเริ่มต้นจะอยู่ที่ 30,000 บาทต่อเดือน แต่เป็นการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน

ปัจจุบัน แสนปิติมีถึง 9 สาขาในกรุงเทพฯ พร้อมรองรับผู้ป่วยทุกท่าน

ลงทุนในสุขภาพ คือการลงทุนที่ดีที่สุด

ความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่ควบคุมได้ และเป็นกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยง Stroke

การตระหนักรู้และลงมือทำตั้งแต่วันนี้ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด

อย่าปล่อยให้ 'ฆาตกรเงียบ' ตัวนี้ เข้ามาทำลายชีวิตคุณและคนที่คุณรัก

เพราะสุขภาพที่ดี คือรากฐานของทุกสิ่ง