ประเมินโอกาสฟื้นตัวของผู้ป่วย Stroke
โดยทีมแพทย์และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
รังสิต · คลองหลวง · ธัญบุรี ปทุมธานี
อยู่ในโรงพยาบาล จึงเบิกประกันได้ · ตรวจโดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู · ใกล้ ม.กรุงเทพ และ ม.ธรรมศาสตร์ รังสิต
รู้หรือไม่ว่า 80% ของผู้ป่วย Stroke สามารถกลับมาเดินได้อีกครั้ง หากได้รับการฝึกเดินหลัง Stroke ที่ถูกต้อง นี่คือโอกาสที่คุณจะเดินได้ด้วยศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ฝึกเดินหลังStroke ศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง
ทุก 4 นาที มีคนไทย 1 คนเป็น Stroke
สถิตินี้ทำให้หลายคนวิตกกังวล ถึงอนาคตที่อาจต้องอยู่บนเตียง หรือต้องนั่งรถเข็นไปตลอดชีวิต
แต่ความจริงแล้ว โอกาสในการกลับมาเดินได้อีกครั้งนั้นสูงกว่าที่คิด
ข้อมูลจาก American Heart Association (AHA) และ American Stroke Association (ASA) ระบุว่า ประมาณ 8 ใน 10 ของผู้ป่วย Stroke ที่รอดชีวิต จะประสบปัญหาเรื่องการเดินในระยะแรก
แต่ข่าวดีคือ มากกว่า 80% ของผู้ป่วยเหล่านี้สามารถกลับมาเดินได้ด้วยตนเอง หรือเดินโดยมีผู้ช่วยได้อีกครั้ง หลังจากการฟื้นฟูที่เหมาะสม
นี่ไม่ใช่แค่ความหวังลมๆ แล้งๆ แต่เป็นข้อเท็จจริงที่ได้รับการยืนยันจากงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์
หนึ่งในงานวิจัยชิ้นสำคัญที่ตอกย้ำความหวังนี้คือ The LocoMotor Experience Applied Post-Stroke (LEAPS) Trial
ตีพิมพ์ในวารสาร New England Journal of Medicine (NEJM) ปี 2011 โดย Duncan และทีมงาน
งานวิจัยนี้ศึกษาผลของการฝึกเดินแบบเข้มข้น (Locomotor Training) ในผู้ป่วย Stroke ระยะเฉียบพลันและระยะเรื้อรัง
ผลการศึกษาพบว่า การฝึกเดินอย่างสม่ำเสมอและเข้มข้น สามารถช่วยให้ผู้ป่วยจำนวนมากกลับมาเดินได้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
แม้แต่ในกลุ่มผู้ป่วยที่อาการค่อนข้างหนักและผ่านช่วง 3-6 เดือนแรกไปแล้ว ก็ยังมีการพัฒนาที่ดีขึ้น
การฝึกเดิน หรือ Gait Training คือหัวใจสำคัญของการฟื้นฟูหลัง Stroke
Cochrane Review ซึ่งเป็นฐานข้อมูลงานวิจัยทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือที่สุดแห่งหนึ่ง ได้ทำการทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับการฝึกเดินในปี 2014
การทบทวนงานวิจัย (Cochrane Review: Gait training in stroke, 2014) ชิ้นนี้ได้รวบรวมข้อมูลจากงานวิจัยจำนวนมาก
และสรุปอย่างชัดเจนว่า การฝึกเดินแบบเฉพาะเจาะจง (Task-specific gait training) มีประสิทธิภาพในการฟื้นฟูความสามารถในการเดินของผู้ป่วย Stroke
หมายความว่าการเดินไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่ต้องมีคนมา “สอน” สมองและร่างกายให้เดินใหม่
การฝึกเดินนี้ต้องอาศัยนักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญ ที่จะวิเคราะห์ปัญหาการเดินของแต่ละบุคคล
และออกแบบโปรแกรมการฝึกเดิน (Gait Training) ให้เหมาะสม
แนวคิดสำคัญของการฝึกเดินหลัง Stroke คือ
สมองเรียนรู้ได้เมื่อได้รับการกระตุ้นซ้ำๆ อย่างถูกวิธี
นั่นหมายถึงความเข้มข้นของการฝึก
ในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมองอย่าง แสนปิติ ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยกว่า 1,000 ครอบครัวมานานกว่า 10 ปี
เราเห็นถึงความสำคัญของการฝึกกายภาพบำบัดแบบเข้มข้น
ที่นี่มี 9 สาขาในกรุงเทพฯ เราจึงสามารถให้การดูแลที่ใกล้บ้านผู้ป่วยทั่วกรุงฯ
โดยโปรแกรมการฝึก เน้นกายภาพบำบัดเข้มข้น 2-3 เซสชันต่อวัน
โดยนักกายภาพบำบัด 1 ท่าน ต่อผู้ป่วย 1 ท่าน (PT 1:1) พร้อมผู้ช่วย
นี่เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยพัฒนาได้เร็วขึ้น
แม้ค่าใช้จ่ายเริ่มต้นอาจอยู่ที่ 30,000 บาทต่อเดือน แต่เป็นการลงทุนในคุณภาพชีวิตที่คุ้มค่า
คุณกุลฐิณี กลิ่นพูล (กภ. กุลฐิณี กลิ่นพูล, ใบอนุญาต กภ.9032) จาก ม.มหิดล ผู้ก่อตั้งศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง แสนปิติ
มักจะย้ำเสมอว่า “การลงทุนกับการฟื้นฟู ไม่ใช่แค่เรื่องค่าใช้จ่าย แต่คือการลงทุนในการกลับมามีชีวิตที่อิสระ”
การฝึกเดินหลัง Stroke ไม่ใช่แค่การฝึกกล้ามเนื้อ
แต่เป็นการ 'สร้างเส้นทางใหม่' ให้กับสมอง
นี่คือหลักการของ Neuroplasticity ซึ่งหมายถึงความสามารถของสมองในการปรับเปลี่ยนและสร้างการเชื่อมต่อใหม่ๆ
เมื่อได้รับการกระตุ้นที่เหมาะสม สมองจะเรียนรู้และชดเชยส่วนที่เสียหายไป
ทำให้ความสามารถในการเดินกลับคืนมาได้
ดังนั้น หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังเผชิญกับภาวะ Stroke
โปรดจำไว้ว่า มีโอกาสสูงมากที่คุณจะสามารถกลับมาเดินได้อีกครั้ง
กุญแจสำคัญคือการเริ่มต้น 'ฝึกเดินหลัง Stroke' ให้เร็วที่สุด และต่อเนื่องในศูนย์ฟื้นฟูหลอดเลือดสมอง ที่มีโปรแกรมและผู้เชี่ยวชาญรองรับ
เพราะทุกก้าวที่เราฝึก คือความหวังเล็กๆ ที่จะนำไปสู่การกลับมาเดินได้อย่างอิสระอีกครั้งในชีวิต